{"id":125,"date":"2003-04-03T17:00:43","date_gmt":"2003-04-03T17:00:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ertanunal.com\/?p=125"},"modified":"2024-08-07T17:03:24","modified_gmt":"2024-08-07T17:03:24","slug":"dumlupinar-faciasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ertanunal.com\/?p=125","title":{"rendered":"DUMLUPINAR FAC\u0130ASI"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00a0<strong><u>T\u00dcM ULUSUN G\u00d6Z\u00dc KULA\u011eI \u00c7ANAKKALE\u2019YE \u00c7EVR\u0130LM\u0130\u015eT\u0130<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>3 Nisan 2003<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ertan \u00dcNAL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u201c ARAMIZDAN \u00c7EK\u0130L DEN\u0130Z \u201c<\/h3>\n\n\n\n<p>\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n 84 metre derinli\u011finde \u00e7elikten bir tabuta d\u00f6n\u00fc\u015fen Dumlup\u0131nar Denizalt\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131\u00e7 b\u00f6lmesinde sa\u011f kalmay\u0131 ba\u015faran 22 denizci yukardan uzanacak yard\u0131m elini beklerken , yukardakiler de ayn\u0131 ac\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 y\u00fcreklerinde&nbsp; hissediyorlard\u0131. Ne var ki, deniz saatteki h\u0131z\u0131 5 mili bulan ak\u0131nt\u0131 onlara ula\u015fmay\u0131 engelliyordu. Dalg\u0131\u00e7lar\u0131n \u2018\u00d6l\u00fcm\u00fcne\u2019 yapt\u0131klar\u0131 dal\u0131\u015flar sonu\u00e7suz kal\u0131rken , \u015famand\u0131ra telefonundan gelen ses bir veda mesaj\u0131 oldu: \u201c Vatan Sa\u011folsun !\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>l<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00dcRK\u0130YE, 1953 y\u0131l\u0131n\u0131n 18 Mart g\u00fcn\u00fc G\u00f6nen\u2019de meydana gelen ve 246 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc depremin yaralar\u0131n\u0131 sarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bu kez 4 Nisan g\u00fcn\u00fc bir ba\u015fka facia ile sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Akdeniz\u2019de NATO \u00fclkeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenen \u201c Mavi Deniz \u201c Tatbikat\u0131ndan d\u00f6nen Dumlup\u0131nar Denizalt\u0131s\u0131 Bo\u011faz\u0131n Nara Burnu kesiminde su \u00fcst\u00fcnde seyrederken, \u0130sve\u00e7 bandral\u0131 Naboland \u015filebiyle \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131\u015f, daha do\u011fru bir ifadeyle 3990 gros tonluk \u015filep denizalt\u0131y\u0131 adeta \u00e7i\u011fnemi\u015fti. Denizalt\u0131 sancak ba\u015f omuzlu\u011fundan ald\u0131\u011f\u0131 yara y\u00fcz\u00fcnden&nbsp; g\u00f6za\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7inde burun istikametinde dikilerek batarken, \u00f6n k\u0131sm\u0131ndan yara alan Naboland\u2019\u0131n telsizleri t\u00fcm d\u00fcnya\u2019ya \u015fu mesaj\u0131 yay\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c \u00c7anakkale\u2019den 3 mil mesafedeki mevkide me\u00e7hul bir denizalt\u0131 ile \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131k. Acele yard\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z var.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; A\u00e7\u0131lan yaradan bo\u011faz\u0131n ak\u0131nt\u0131l\u0131 sular\u0131 bendini y\u0131km\u0131\u015f bir sel gibi i\u00e7eri dolarken, art\u0131k \u00e7elikten bir tabut haline d\u00f6n\u00fc\u015fen Dumlup\u0131nar\u2019da Bo\u011faz\u0131n derinliklerine a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r iniyor, gittik\u00e7e dibe yakla\u015f\u0131yordu. \u00d6l\u00fcm personelin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 uykuda yakalam\u0131\u015f, di\u011ferleri ise bir anda gemiye dolan suyun tazyiki \u00f6n\u00fcnde fazla dayanamam\u0131\u015flard\u0131. Ancak y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla hareket eden 3 erin hemen k\u0131\u00e7 b\u00f6lmeye ge\u00e7erek kapaklar\u0131 kapatmas\u0131 sonucu burada bulunan 22 ki\u015fi sa\u011f kalabilmi\u015fti. \u00c7arp\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc \u00fcst\u00fcnde bulunan ve aralar\u0131nda gemi komutan\u0131 k\u0131demli y\u00fczba\u015f\u0131 Sabri \u00c7elebio\u011flu\u2019nun da bulundu\u011fu 5 ki\u015fi ise mucize \u015feklinde sa\u011f olarak kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ve \u015fimdi 2\u2019 si astsubay 20\u2019si er 22 denizci 84 metre derinlikte hayatla \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndaki incecik \u00e7izgide sessiz bir bekleyi\u015f i\u00e7indeydiler&#8230; \u0130\u00e7erde 72 saatlik hava oldu\u011fu s\u00f6yleniyordu ama gittik\u00e7e t\u00fckenen soluklar\u0131nda ad\u0131m ad\u0131m yakla\u015fan \u00f6l\u00fcm\u00fc hissederken , yukardakilerin kendileri i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7aban\u0131n bir sonu\u00e7 vermesi i\u00e7in dua ediyorlard\u0131. Ama ne zamana kadar , \u0130\u015fte bunu bilmiyorlard\u0131. Denizalt\u0131 batar batmaz k\u0131\u00e7 g\u00fcvertede bulunan \u015famand\u0131ras\u0131 otomatik olarak su y\u00fczeyine \u00e7\u0131km\u0131\u015f,&nbsp; b\u00f6ylece yukardakilerle ba\u011flant\u0131 kurulmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Astsubay Selami \u00d6zben\u2019in, 84 metre derinlikten, su \u00fcst\u00fcndeki \u00dcste\u011fmen Suat Tezcan\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda sesinde en ufak bir endi\u015fe sezilmiyordu. Olay\u0131 k\u0131saca anlatt\u0131ktan sonra Tezcan\u2019a \u201c Sizleri bekliyoruz \u201c diyerek telefonu kapatt\u0131. Telefonla yukar\u0131 seslenirken, tabiat\u0131n kendilerine amans\u0131z bir d\u00fc\u015fman gibi davrand\u0131\u011f\u0131ndan, her t\u00fcrl\u00fc \u015fefkatini kendilerinden esirgeyip , onlar\u0131 deniz dibinde ebediyen kalmaya mahkum etti\u011finden haberi yoktu. Bekard\u0131 Selami. Belki de annesini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Sefer d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u00f6n\u00fcne \u00e7ak\u0131 gibi dikilip selam verdi\u011fi babas\u0131 Mustafa \u015fimdi onun yolunu g\u00f6zl\u00fcyor olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N G\u00d6Z\u00dc \u00c7ANAKKALE\u2019DE<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Olay duyulur duyulmaz T\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019nin kalbi, g\u00f6z\u00fc, kula\u011f\u0131 48 saat s\u00fcreyle \u00c7anakkale\u2019ye kilitlendi. Denizalt\u0131da yak\u0131nlar\u0131 bulunanlar bulabildikleri ilk ara\u00e7la \u00c7anakkale\u2019ye hareket ederken, halk i\u015fyerlerinde, evlerinde , kahvelerde lambal\u0131 radyolar\u0131n ba\u015f\u0131nda Milli M\u00fcdafaa Vekaletini (Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ) yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 tebli\u011flerden (bildirilerden ) bilgi edinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, gazeteler kap\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. \u0130lk bildirinin iyimserlik kokan havas\u0131nda 22 denizciyi 24 saat hayatta tutabilecek oksijen bulundu\u011fu belirtiliyor, kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n t\u00fcm h\u0131z\u0131yla s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klan\u0131yordu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dakikalar her zamankinin aksine y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla ilerliyor, denizalt\u0131 da o darac\u0131k yerde 22 gen\u00e7 ve hayat dolu insan\u0131n, mevcut oksijeni t\u00fcketmemek amac\u0131yla birbiriyle konu\u015fmaktan bile ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler adeta nefes darl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ekiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Su \u00fcst\u00fcnde ise hummal\u0131 bir faaliyet s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekteydi. Denizalt\u0131 Kurtarma gemisi, \u0130mroz tahlisiye gemisi, Kurgutalp ve Kald\u0131ray Yard\u0131m&nbsp; gemileri, I. \u0130n\u00f6n\u00fc Denizalt\u0131s\u0131 olay yerine gelmi\u015f, Deniz Kuvvetleri Komutan\u0131 Koramiral Sad\u0131k Alt\u0131ncan, Donanma Komutan\u0131 T\u00fcmamiral Kemalettin Bozkurt, Denizalt\u0131 filo komutan\u0131 T\u00fcmamiral Fahri Korut\u00fcrk denetiminde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bunun yan\u0131s\u0131ra \u0130stanbul\u2019da bulunan Amerikan 6. Filosu komutan\u0131Amiral Cassady bir muhriple&nbsp; kurtarma ekibini&nbsp; \u00c7anakkale\u2019ye g\u00f6ndermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu gemiler i\u00e7inde Kurtaran\u2019\u0131n ilgin\u00e7 bir \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131. Amerikan Donanmas\u0131nda \u201c Mavi Ku\u015f \u201c ad\u0131yla g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada batan bir denizalt\u0131daki denizcileri kurtarma \u00e7an\u0131yla kurtarm\u0131\u015f, gemi T\u00fcrkiye\u2019ye verilip \u201c Kurtaran \u201c ad\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra da T\u00fcrkiye\u2019de ilk denizalt\u0131 kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 9 A\u011fustos 1951 g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti. Tuzla a\u00e7\u0131klar\u0131nda yap\u0131lan deneyde Dumlup\u0131nar\u2019\u0131n e\u015fi olan \u00c7anakkale Denizalt\u0131s\u0131n\u0131n&nbsp; temsili olarak zaman\u0131nda su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmay\u0131\u015f\u0131 batt\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanarak \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flanm\u0131\u015f, kurtarma \u00e7an\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede&nbsp; denizalt\u0131 kaportas\u0131na monte edilerek i\u00e7erdekilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ama \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131, Tuzla gibi&nbsp; de\u011fildi. Saatteki h\u0131z\u0131 zaman zaman 5 mili bulan \u015fiddetli ak\u0131nt\u0131, geminin 84 metre derinlikte 15 derece sanca\u011fa meyilli olu\u015fu, donanman\u0131n en usta dalg\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015fini \u00e7ok g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor, hava hortumunu ve kurtarma \u00e7an\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya indirilmesini imkans\u0131z hale getiriyordu. Yap\u0131lan dal\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda yaln\u0131zca tek bir dalg\u0131\u00e7 Nurettin Ersoy, 84 metre derinli\u011fe inmeyi ba\u015farabilmi\u015f, ancak o anda bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan hemen yukar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.&nbsp; Nurettin Ersoy, 15 saat s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fma sonucu hayata d\u00f6necekti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Olay yerinde 5 kez hava, 4 kez helyum oksijen ve iki kez de derin su dalg\u0131\u00e7 cihaz\u0131yla&nbsp; olmak \u00fczere 11 dal\u0131\u015f yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen bir sonu\u00e7 al\u0131namam\u0131\u015f, \u00fcstelik Dumlup\u0131nar\u2019la telefon ba\u011flant\u0131s\u0131 da kesilmi\u015fti&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Saatler h\u0131zla ge\u00e7iyor, Bakanl\u0131\u011f\u0131n pe\u015fpe\u015fe yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bildirilerdeki iyimser hava geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak yerini karamsar ifadelere b\u0131rak\u0131rken\u00a0 radyo ba\u015flar\u0131nda bekle\u015fenler de adeta \u00f6l\u00fcp \u00f6l\u00fcp diriliyorlard\u0131. Onlar, salt kendi ailelerinin de\u011fil t\u00fcm bir ulusun \u00e7ocuklar\u0131yd\u0131lar. Kendilerini vatana adam\u0131\u015f, denizin mavi b\u00fcy\u00fcs\u00fcne kap\u0131larak denizci olmu\u015f gen\u00e7 insanlard\u0131 ve her birinin de ayr\u0131 bir \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>SAH\u0130B\u0130N\u0130 BEKLEYEN FOTO\u011eRAF<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 DUMLUPINAR\u2019\u0131n hareketinden \u00f6nce g\u00fczel bir bahar g\u00fcn\u00fc\u00a0 \u0130zmit\u2019te bir foto\u011fraf\u00e7\u0131ya yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir bahriye eri girmi\u015fti. Saf y\u00fcz\u00fcnde beliren bir g\u00fcl\u00fcmsemeyle resim \u00e7ektirmek istedi\u011fini s\u00f6ylemi\u015f, \u201c Yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 olsun, sefere \u015f\u0131k\u0131yoruz, d\u00f6n\u00fc\u015fte gelip al\u0131r\u0131m \u201c demi\u015fti. Kimbilir belki vatan\u0131n uzak bir k\u00f6\u015fesinde \u00f6zlemle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bekleyen sevgilisine, kar\u0131s\u0131na, ya da\u00a0 anne babas\u0131na g\u00f6nderecekti foto\u011fraf g\u00fcnlerce o d\u00fckkanda sahibinin seferden d\u00f6n\u00fcp kendisini almas\u0131n\u0131 bekledi. Ama bu seferden d\u00f6n\u00fc\u015f hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015fmedi. Denizcinin bu foto\u011fraf\u0131 \u201c Sahibi gelmeyecek foto\u011fraf \u201c ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Cumhuriyet Gazetesinde yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>\u0130N\u00d6N\u00dc YER\u0130NE DUMLUPINAR<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Te\u011fmen B\u00fclent Orkunt, kazadan bir hafta \u00f6nce kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 denizalt\u0131 filosuna&#8230; Apoletlerindeki i\u015faretler hala p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00fcy\u00fck bir tutkuyla \u00f6zlemini \u00e7ekti\u011fi ideali ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, denizci olmu\u015ftu. Mutlu bir izdiva\u00e7 yapm\u0131\u015ft\u0131, \u00e7i\u00e7e\u011fi burnunda evliydi. Atama emrinde g\u00f6rev yeri olarak II. \u0130n\u00f6n\u00fc Denizalt\u0131s\u0131 belirtilmi\u015fti.&nbsp; Ancak \u0130n\u00f6n\u00fc, o tarihte onar\u0131mda Amerika\u2019da oldu\u011fundan Te\u011fmen B\u00fclent Orkunt ge\u00e7ici olarak Dumlup\u0131nar\u2019da g\u00f6revlendirilmi\u015fti. \u201c Benim i\u00e7in farketmez \u201c deyip heyecanla , \u015fevkle gitmi\u015fti Dumlup\u0131nar\u2019a.&nbsp; Bu ilk seferinin ayn\u0131 zamanda son seferi olaca\u011f\u0131n\u0131 nereden bilebilirdi ki ?<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>REFAH FAC\u0130ASINDAN KURTULDU AMA<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Astsubay k\u0131demli Ba\u015f\u00e7avu\u015f \u00d6mer \u00d6ney de di\u011ferleri gibi sicili parlak , bir denizciydi. Y\u0131llar\u0131n\u0131 denize vermi\u015f, \u0130lk Dumlup\u0131nar Denizalt\u0131s\u0131nda, 1942 y\u0131l\u0131nda batan At\u0131lay Denizalt\u0131s\u0131nda g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131. Bu arada 1944 y\u0131l\u0131nda meydana gelen ve 167 g\u00f6revlinin \u015fehit oldu\u011fu Refah Vapuru facias\u0131ndan sa\u011f olarak kurtulmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f, \u00fcstelik so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmeden denize filika indiriparkada\u015flar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 da kurtarm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu kez \u00f6l\u00fcm O\u2019na Dumlup\u0131nar\u2019da pusu kurmu\u015ftu. O da di\u011fer denizci arkada\u015flar\u0131yla ayn\u0131 kaderi payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>\u00c7OCU\u011eUNU G\u00d6REMED\u0130<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Astsubay Selahattin \u00c7etindemir ise sefere \u00e7\u0131karken yuvas\u0131na yeni gelecek konu\u011fun heyecan\u0131 i\u00e7indeydi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ocu\u011funun do\u011fumunu bekliyordu. \u201c G\u00f6rev her\u015feyden kutsald\u0131r \u201c deyip sefere \u00e7\u0131karken d\u00f6n\u00fc\u015fte kuca\u011f\u0131na verilecek nurtopu gibi bir evlad\u0131n hayalini kuruyordu. A\u00e7\u0131k denizde ge\u00e7en g\u00fcnlerden sonra denizalt\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f yolunda ilerlerkende akl\u0131n da bu d\u00fc\u015f\u00fcnce vard\u0131.Ama ne yaz\u0131k ki o da yeni do\u011fan \u00e7ocu\u011funu g\u00f6rmeden hayata veda edecekti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>ON DAK\u0130KA GE\u00c7 \u00c7IKSAYDI<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Denizalt\u0131larda&nbsp; sigara i\u00e7mek yasak oldu\u011fundan Makine \u00fcstte\u011fmen Fikret Co\u015fkun \u2013 Kurtulanlar\u0131n ifadesine g\u00f6re \u2013 kazadan on dakika \u00f6nce k\u00f6pr\u00fc \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f , burada arkada\u015flar\u0131yla sohbet ederek sigaras\u0131n\u0131 i\u00e7tikten sonra tekrar a\u015fa\u011f\u0131 inmi\u015fti.&nbsp; Co\u015fkun, sigara i\u00e7mek i\u00e7in daha ge\u00e7 \u00e7\u0131ksa, yada&nbsp;&nbsp; k\u00f6pr\u00fc\u00fcst\u00fcnde biraz daha oyalansayd\u0131 b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla kazadan sa\u011f olarak kurtulanlar aras\u0131nda yeralacakt\u0131. Ama olmad\u0131, o da arkada\u015flar\u0131yla birlikte ayn\u0131 kaderi payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>UZATMALI N\u0130\u015eANLI<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dumlup\u0131nar personelinden Gelibolulu \u00dcste\u011fmen \u0130smail T\u00fcre , bu sefer d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc muhtemelen uzatmal\u0131 ni\u015fanl\u0131s\u0131yla evlenecekti.&nbsp; Gelibolulu bu ni\u015fanl\u0131 , Bo\u011fazdan denizalt\u0131n\u0131n ge\u00e7ece\u011fi saatte pencereden el feneriyle \u201c Seni seviyorum \u201c i\u015fareti verir, bu durum her seferde tekrarlan\u0131rd\u0131. Ni\u015fanl\u0131s\u0131ndan \u00e7ok denize a\u015f\u0131k olan \u0130smail T\u00fcre bu mesajlara \u201c Bende seni seviyorum \u201c cevab\u0131n\u0131 verirken, evlili\u011fini durmadan ertelerdi. \u00dcste\u011fmen T\u00fcre, kendisine \u201c Art\u0131k evlen \u201c diye tak\u0131lan arkada\u015flar\u0131na \u201c bu sefer sonras\u0131 \u201c cevab\u0131n\u0131 verirdi. Ama bu facia , birbirlerini deli gibi seven iki ni\u015fanl\u0131y\u0131 da ebediyen birbirinden ay\u0131racakt\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>KORKULAN GER\u00c7EKLE\u015e\u0130YOR<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 24 saat \u00e7oktan dolmu\u015ftu ama \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, ancak her ge\u00e7en an \u00fcmitler biraz daha azal\u0131yor, bakanl\u0131\u011f\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalara bu karamsar hava yans\u0131yordu. 5 Nisan sabah\u0131 saat 08.00 ve 12.50 de yay\u0131nlanan tebli\u011flerde denizalt\u0131daki 7 subay, 35 astsubay ve 39 erin (Toplam 81 ki\u015fi ) hayatlar\u0131ndan endi\u015fe edilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 bildiriliyordu. Tebli\u011fleri adeta soluk almadan izleyen yukar\u0131dakilerin heyecandan kalpleri duracak gibi oluyor, ama yine de \u201c Allahtan \u00fcmit kesilmez \u201c deniyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; O s\u0131ralarda ben ilkokul mikinci s\u0131n\u0131fta okuyordum ve subay olan babam\u0131n g\u00f6revi nedeniyle Ezine\u2019deydik. \u00c7anakkale\u2019ye yak\u0131n olan bu \u015firin il\u00e7ede facian\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm \u015fiddetiyle hissediliyordu. O g\u00fcnlerde daha duyarl\u0131 bir toplum oldu\u011fumuzdan m\u0131d\u0131r bilinmez genel bir yas havas\u0131 \u2013 \u00e7ocuklar da dahil \u2013 herkesi sarm\u0131\u015ft\u0131. Herkesin g\u00f6z\u00fc, kula\u011f\u0131, \u00c7anakkale\u2019deydi. Radyolar s\u00fcrekli a\u00e7\u0131kt\u0131 ve o radyolardan duya duya adlar\u0131n\u0131 ezberledi\u011fimiz Mualla Mukadder\u2019lerin, Hamiyet Y\u00fcceses\u2019lerin, Sabite Tur G\u00fclerman\u2019lar\u0131n sesleri yerine a\u011f\u0131r bir m\u00fczik ve zaman zaman bu m\u00fczik kesilerek okunan tebli\u011fler duyuluyordu. Babam belli etmemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu ama tedirgindi, tabiat\u0131 nedeniyle vara yo\u011fa \u00fcz\u00fclen annem ise adeta yemekten, i\u00e7mekten kesilmi\u015f, radyo ba\u015f\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Biz \u00e7ocuklar uzay\u0131p giden bu sessizlikten s\u0131k\u0131larak konu\u015facak olduk, fakat babam sert bir sesle \u201c susun \u201c dedi. \u201c Yedinci tebli\u011f yay\u0131nlan\u0131yor \u201c<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Merakla radyonun ba\u015f\u0131na ko\u015ftuk&#8230; \u0130lk duydu\u011fumuz s\u00f6zler Dumlup\u0131nar&nbsp;&nbsp; denizalt\u0131 gemisinde kalm\u0131\u015f olan m\u00fcrettebat\u0131n hayat\u0131ndan&nbsp; tamamen \u00fcmit kesilmi\u015f oldu\u011fu idi&#8230; Ayn\u0131 tok ses \u201c Bundan sonra tebli\u011f ne\u015fredilmeyecektir. Hayatlar\u0131ndan \u00fcmit kesilen personelin isimleri a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r \u201c. Deyip okumaya ba\u015flad\u0131&#8230;.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kurmay Albay Hakk\u0131 Burak&#8230; Makine k\u0131demli y\u00fczba\u015f\u0131 Na\u015fit \u00d6ng\u00f6ren . Makine Y\u00fczba\u015f\u0131 Affan Kayal\u0131, g\u00fcverte \u00fcste\u011fmen \u0130smail T\u00fcre&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130simlerin okunmas\u0131 s\u00fcr\u00fcp gidiyordu. Birden annemin elleriyle kulaklar\u0131n\u0131 kapatarak h\u0131\u00e7k\u0131ra h\u0131\u00e7k\u0131ra a\u011flamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ya\u015famlar\u0131n\u0131n bahar\u0131nda astsubay Selami \u00d6zben\u2019in ortak ifadesiyle \u201c Vatan sa\u011folsun \u201c deyip \u00f6l\u00fcm\u00fcne giden gen\u00e7 denizciler i\u00e7in a\u011fl\u0131yordu. Onlar salt kendi ailelerinin de\u011fil , t\u00fcm bir ulusun \u00e7ocuklar\u0131yd\u0131 ve aradan de\u011fil 50 y\u0131l, y\u00fczy\u0131llar ge\u00e7se unutulmayacaklard\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-white-color has-pale-cyan-blue-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-f7db110113b34dd65df3932cd2ea42a8\">ADINI ATAT\u00dcRK KOYMU\u015eTU<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130LK KAZADA ATILAY\u2019I KAYBETT\u0130K<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm \u015fiddetiyle s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnlerde G\u00f6lc\u00fckte&nbsp; bulunan At\u0131lay Denizalt\u0131s\u0131 kumutan\u0131 gizli bir emir alm\u0131\u015ft\u0131. Denizalt\u0131 \u00c7anakkale\u2019ye giderek Bo\u011faz a\u00e7\u0131klar\u0131nda dal\u0131\u015f yapacakt\u0131. Gemi 14 Temmuz 1942 sabah\u0131 \u00c7anakkale\u2019ye geldi ve ayn\u0131 g\u00fcn saat 14.00 de Morto Burnu a\u00e7\u0131klar\u0131nda dal\u0131\u015fa ge\u00e7ti.i Ve bir daha da su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmad\u0131, \u00e7\u0131kamad\u0131. Bu, O\u2019nun&nbsp; \u2018Son Dal\u0131\u015f\u2019\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>O tarihte hen\u00fcz 2 ya\u015f\u0131nda bir gemi olan At\u0131lay\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 bizzat Atat\u00fcrk koymu\u015ftu. T\u00fcrk Donanmas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini isteyen Atat\u00fcrk , 17 Ocak 1938 g\u00fcn\u00fc 4 yeni denizalt\u0131 yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 emrini vermi\u015f, adlar\u0131n\u0131 da At\u0131lay, Sald\u0131ray, Y\u0131ld\u0131ray, Bat\u0131ray olarak koymu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu denizalt\u0131lar\u0131ndan At\u0131lay, \u0130stanbul\u2019da T\u00fcrk i\u015f\u00e7i ve m\u00fchendislerinin eme\u011fiyle Ta\u015fk\u0131zak Tersanelerinde yap\u0131lm\u0131\u015f, 1940 y\u0131l\u0131nda donanmaya kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Atat\u00fcrk, ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi denizalt\u0131n\u0131n hizmete giiri\u015fini g\u00f6remeden \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>NEDEN\u0130 YILLARCA BEL\u0130RLENEMED\u0130<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7inde 6\u2019s\u0131 subay, 17 astsubay ve 16 er olmak \u00fczere toplam 39 ki\u015finin bulundu\u011fu At\u0131lay\u2019\u0131n bir daha su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmamas\u0131 \u00fczerine arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015fland\u0131, ancak t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen bir sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131. Aralar\u0131nda d\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc ses sanat\u00e7\u0131s\u0131 Hamiyet Y\u00fcceses\u2019in e\u015fi astsubay Fethi Y\u00fcceses\u2019in de bulundu\u011fu 39 denizci, kazada \u015fehit olmu\u015flard\u0131. Arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcrken bir soruya da cevap aran\u0131yordu: At\u0131lay neden batm\u0131\u015ft\u0131. ? Bu soruya cevap aran\u0131rken\u00e7e\u015fitli iddialar ortaya at\u0131l\u0131yordu. Bu iddialara g\u00f6re gemi makineleri ar\u0131za yap\u0131nca Bo\u011fazda mevcut 3 mil h\u0131z\u0131ndaki ak\u0131nt\u0131n\u0131n etkisine dayanam\u0131yarakdevrilmi\u015f ya da dikilip zemine saplanm\u0131\u015ft\u0131 ! Bir ba\u015fka iddia ya g\u00f6rede gemi su alt\u0131nda ufki seyrini d\u00fczenleyen tesisat\u0131nda bir ar\u0131za meydana gelmi\u015f olabilirdi. Bir ba\u015fka iddiaya g\u00f6re de makine dairesinde \u00e7\u0131kan yang\u0131n geminin batmas\u0131na neden olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu iddialar\u0131n t\u00fcm\u00fc cevaps\u0131z kald\u0131 ve T\u00fcrk ulusu, At\u0131lay \u015eehitlerinin ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fine g\u00f6merken, denizalt\u0131n\u0131n kesin bat\u0131\u015f nedenini&nbsp;&nbsp; \u00f6\u011frenemedi. 1992 y\u0131l\u0131nda b\u00f6lgeye bir sivil dal\u0131\u015f ekibi bat\u0131\u011f\u0131n yerini tespit etti. Daha sonra Rahmi Ko\u00e7 M\u00fczesi yetkililerinin, uzmanlarla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu, denizalt\u0131n\u0131n dal\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndankalm\u0131\u015f bir may\u0131na \u00e7arparak batm\u0131\u015f oldu\u011fu belirlendi. Y\u0131llarca patlamadan su alt\u0131nda kalan bir may\u0131n At\u0131lay\u0131n sonunu haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Hangi nedenle batm\u0131\u015f olursa olsun At\u0131lay\u2019\u0131n \u015fehitleri hi\u00e7bir zaman unutulmad\u0131 ve olay T\u00fcrk Denizcilik tarihinin ilk b\u00fcy\u00fck denizalt\u0131 kazas\u0131 olarak tarihe ge\u00e7ti. \u015eehitlerin an\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fatmak amac\u0131yla gemi komutan\u0131 Binba\u015f\u0131 Saadettin G\u00fcrcan\u2019\u0131n ad\u0131, 1970 y\u0131l\u0131nda Deniz kuvvetlerinde hizmete giren bir akaryak\u0131t tankerine verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-887778e3f21f735407f7a51285d834bf\"><strong><u>DONANMA KOMUTANIKORUT\u00dcRK ANLATIYOR:<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-673efbff07d482b03f77e42a3eda9c0d\"><strong>\u201c KURTARMA FAAL\u0130YET\u0130 \u0130\u00c7\u0130NDE H\u0130\u00c7B\u0130R\u015eEY\u0130 G\u00d6RM\u00dcYOR VE DUYMUYORDUK\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; DONANMA<\/strong><strong> <\/strong>Komutan\u0131 T\u00fcmamiral Fahri Korut\u00fcrk , Dumlup\u0131nar Facia\u2019s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, 4 Nisan 1956\u2019da&nbsp; olayla ilgili izlenimlerini anma t\u00f6rennine g\u00f6nderdi\u011fi mesayda \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c \u00dc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce bu saatlerde Denizalt\u0131 Filosu Komutan\u0131 olarakGemlik muhribiyle \u00c7anakkale\u2019ye bir an evvel ula\u015fmak \u00fczere h\u0131zla&nbsp; yol al\u0131yorduk. Filhakika \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce bu saatlerde Dumlup\u0131nar\u2019\u0131n akibeti hakk\u0131nda haberimiz vard\u0131. Lakin onu, Nara a\u00e7\u0131klar\u0131nda, Nara s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131nda dipte bulabilece\u011fimizi \u00fcmit ediyor, baz\u0131 ac\u0131 sahnelere kendimizi haz\u0131rlamakla beraber arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 su y\u00fczeyine alabilece\u011fimizi tahmin ediyorduk. Bu maksatla Gemlik gemisi kumandan\u0131nha ve doktoruna s\u0131hhi haz\u0131rl\u0131klar konusunda direktifler veriyordum. \u00c7anakkale\u2019ye yakla\u015ft\u0131k\u00e7a Birinci \u0130n\u00f6n\u00fc denizalt\u0131s\u0131ndan ge\u00e7en telsizlerden durumun tahmin etti\u011fimizden daha ciddi oldu\u011funu hissetmeye&nbsp; ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nara \u00f6n\u00fcne geldi\u011fimizde Dumlup\u0131nar\u2019\u0131n Batt\u0131 \u015famand\u0131ras\u0131yla , bu \u015famand\u0131ran\u0131nsahilden olan mesafesi bize vaziyetinnvehameti hakk\u0131nda ilk canl\u0131 delil oldu. Vaziyet hakk\u0131nda daha esasl\u0131 bilgi almak i\u00e7in yak\u0131nda bulunan birinci \u0130n\u00f6n\u00fc denizalt\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcvertesine \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; O dakikadan itibaren 72 saat s\u00fcreyleyaln\u0131z Dumlup\u0131nar\u2019da&nbsp; ve 44 kula\u00e7 derinlikte bulunan arkada\u015flar i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ve ya\u015fad\u0131k. Kurtaran Gemisinin i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 asker, sivil y\u00fczlerce vatanda\u015fla dolmu\u015ftu. Biz, Dumlup\u0131nar\u2019la birinci derecede alakadar olanlar kurtarma faaliyeti i\u00e7inde hi\u00e7bir\u015feyi g\u00f6rm\u00fcyor ve duymuyorduk. Bu g\u00fcn bu hat\u0131ralar\u0131d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm s\u0131rada dahi o g\u00fcn\u00fcn heyecan\u0131n\u0131 hissediyor ve kulaklar\u0131nda hala Kurtaran\u2019\u0131n MN 5\u2019li telsiz telefonuyla M\u00fcstahkem Mevki Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131m MN5 cihaz\u0131 aras\u0131nda ki bilafas\u0131la (aral\u0131ks\u0131z) devam eden ses ve mesaj u\u011fultular\u0131n\u0131 duyuyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4 Nisan 1953\u2019\u00fc b\u00f6yle bir didinmeyle 7 Nisan 1953\u2019e ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131k. Hi\u00e7 hayalimizde olmad\u0131\u011f\u0131 halde hi\u00e7 \u00fcmit etmedi\u011fimiz Nara a\u00e7\u0131klar\u0131nda en sevdi\u011fimiz insanlar i\u00e7in, b\u00f6ylece Nisan 1953\u2019te \u00e7elenkler b\u0131rakt\u0131k ve d\u00f6nd\u00fck&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-18c046bef6ded12f2b4f105a9cbab0d8\"><strong>DUMLUPINAR, 1950 YILINDA DONANMAYA KATILMI\u015eTI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00dcRK <\/strong>Donanmas\u0131\u2019nda ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan denizalt\u0131lar\u0131n ikincisi olan&nbsp; Dumlup\u0131nar, Amerika\u2019da \u201c Electro Boat \u201c \u015eirketinin Victory isimli tezgah\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 15 Temmuz 1943 tarihinde k\u0131za\u011fa konulan denizalt\u0131 23 Nisan 1944 g\u00fcn\u00fc Thames Nehrine indirilmi\u015f, burada deneme dal\u0131\u015flar\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Blower \u201c ad\u0131 verilen denizalt\u0131 10 Ekim 1944 g\u00fcn\u00fc ilk g\u00f6revini almak \u00fczere l,manda ayr\u0131l\u0131rken, bir sava\u015f gemisiyle \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131\u015f ve yara alm\u0131\u015ft\u0131. Bu kazadan sonra onar\u0131lan gemi, sava\u015f boyunca Pasifik okyanusunda g\u00f6rev yapt\u0131 ve 16 Kas\u0131m 1950 g\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye\u2019ye \u201c Dumlup\u0131nar \u201c ad\u0131yla devredildi. Denizalt\u0131 19 Aral\u0131k 1950 g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul\u2019a geldi ve d\u00fczenlenen t\u00f6renle T\u00fcrk donanmas\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yeni ve modern bir denizalt\u0131 gemisi olan ve o d\u00f6nemde varl\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrk donanmas\u0131na g\u00fc\u00e7 katan Dumlup\u0131nar 95 metre uzunlu\u011funda olup sualt\u0131nda 9 , su \u00fcst\u00fcnde 19,5 mil h\u0131z yapabiliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dumlup\u0131nar 4 Nisan 1953 gecesi bir kaza sonucu bat\u0131ncaya kadar g\u00f6revini ba\u015far\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. O d\u00f6nemde Denizalt\u0131 Filo\u0131su komutan\u0131Tu\u011famiral Fahri Korut\u00fcrk \u2013 daha sonra&nbsp; Cumhurba\u015fkan\u0131&nbsp; olacakt\u0131 \u2013 Dumlup\u0131nar\u2019\u0131n bir s\u00fcre komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131, \u00e7ok say\u0131da dal\u0131\u015f yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dumlup\u0131nar\u2019\u0131n bat\u0131\u015f\u0131ndan y\u0131llar sonra yine Amerika\u2019dan al\u0131nan \u201cCa\u0131man\u201d adl\u0131 denizalt\u0131 gemisine, 30 Haziran 1972 g\u00fcn\u00fc ABD\u2019de d\u00fczenlenen t\u00f6renle T\u00fcrk ayra\u011f\u0131 \u00e7ekildi. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda Pasifik\u2019te ve daha sonra Kore\u2019de g\u00f6rev alan gemi 22 Aral\u0131k 1983 g\u00fcn\u00fc kadro d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrk Donanmas\u0131nda \u201c Dumlup\u0131nar \u201c ad\u0131 verilen ilk denizalt\u0131 ise \u0130talya\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f, 6 Kas\u0131m 1931 tarihinde donanmaya kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 74 metre boyunda olan ve su \u00fcst\u00fcnde 15 mil h\u0131z yapabilen bu denizalt\u0131 1949 y\u0131l\u0131na kadar g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-f89ddd14d6a919637012d8e8b57f6884\"><strong>KAYBETT\u0130\u011e\u0130M\u0130Z KAHRAMANLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>HAKKI A\u011eABEY VE YANINDAK\u0130LER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><strong>Yazar Zeyyat Selimo\u011flu\u2019nun kaleminden<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ya\u015far Zeyyat Selimo\u011flu, Dumlup\u0131nar Facias\u0131nda \u015fehit olan, yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 I. Denizalt\u0131 Filotillas\u0131 Komodoru Kurmay Albay Hakk\u0131 Burak ve silah arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131ndaki duygular\u0131n\u0131 bir yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle dile getirmi\u015fti:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201cBundan b\u00f6yle resmi tebli\u011f yay\u0131nlanmayacakm\u0131\u015f Hakk\u0131 A\u011fabey&#8230; Senin ve yan\u0131ndakilerin hakk\u0131nda art\u0131k resmi tebli\u011f yay\u0131nlamayaca\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re 38 kula\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131da sizleri, sizlerle ba\u015fba\u015fa, yapayaln\u0131z b\u0131rak\u0131yoruz demek. Daha ge\u00e7en yaz de\u011filmiydi yan yana kumun \u00fczerine oturup denizden dem vurmam\u0131z.&nbsp; Sesin oldu\u011fu gibi kula\u011f\u0131mda:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yahu, demi\u015ftin, s\u00f6z\u00fcm ona adada oturuyoruz, d\u00f6rt bir yan\u0131m\u0131z su, ama \u015f\u00f6yle rahat rahat denize girmeye vaktimiz yok.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130\u015flerin ba\u015f\u0131ndan a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Sevdal\u0131s\u0131 oldu\u011fun denize haftada bir defa ancak girebiliyordun. Denizci olup, denizi bir tane bilip, denizin ta ortas\u0131nda oturup yine de denize girememek&#8230; G\u00fcl\u00fcp durmu\u015ftuk bu i\u015fin acayipli\u011fine. Ne de rahat, ne de isteye isteye g\u00fclerdin Hakk\u0131 A\u011fabey&#8230; Hayata s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011flarla ba\u011flan ba\u011flan da sonra en verimli, en olgun \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda birdenbire&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Demin \u0130stiklal Caddesinden ge\u00e7iyordum. Foto Sabah\u2019\u0131n vitrinine apayd\u0131nl\u0131k resmini koskocaman asm\u0131\u015flar. Gelen ge\u00e7en tak\u0131l\u0131p kal\u0131yordu. Ayn\u0131 resmin&nbsp; bundan evvel,&nbsp; belki de hemen ge\u00e7en y\u0131l yine oradayd\u0131. Hi\u00e7bir\u015fey de\u011fi\u015fmemi\u015f sanki.&nbsp; Ana nerede?.. \u00c7ok \u015fey de\u011fi\u015fmi\u015f asl\u0131nda. Senin resmini herkes g\u00f6rebilir de sen kendini g\u00f6remezsin \u015fimdi. Orada, 38 kula\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131da, karanl\u0131k sular i\u00e7inde sen&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kavu\u015ftun sevgili denizine art\u0131k. Bir t\u00fcrl\u00fc vakit bulup da doya doya giremedi\u011fin denizine \u00f6yle bir kavu\u015ftun ki&#8230; Ama ne vard\u0131 bu kadar derine dalacak Hakk\u0131 A\u011fabey?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ne garip \u015fey. \u015eunun \u015furas\u0131nda \u00fc\u00e7 hafta evvel, sabah\u0131n erken vaktinde K\u00f6pr\u00fc\u2019den Kad\u0131k\u00f6y\u2019e beraber ge\u00e7medik mi? G\u00fcne\u015fin yeni do\u011fdu\u011fu saatlerde vapurdakar\u015f\u0131la\u015fan biz de\u011fil miydik? Sen Maltepe yolundayd\u0131n, ben Tuzla&#8230;Bana askerlik i\u015finde neden bu kadar gecikti\u011fimi sormu\u015ftun g\u00fclen y\u00fcz\u00fcn ve g\u00f6zlerinle. Haydi ben geciktim, ge\u00e7 kald\u0131n. Ya senden acele neydi Hakk\u0131 A\u011fabey? Nereye varmak istiyordun? Ben Maltepe\u2019ye sanm\u0131\u015ft\u0131m. Halbuki sen ba\u015fka yerler i\u00e7in ko\u015farm\u0131\u015fs\u0131n, tela\u015f\u0131n bamba\u015fka imi\u015f Hakk\u0131 A\u011fabey.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ya sizler, \u00f6tekiler&#8230; Tan\u0131mad\u0131klar\u0131m diyorum. Heybeli iskelesinde, r\u0131ht\u0131mda, asfalt\u0131nda \u015f\u00fcphesiz defalarca kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m, yan\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fimsizler&#8230; Ne Hakk\u0131 A\u011fabeyler vard\u0131 sizin aran\u0131zda , ne g\u00fcler y\u00fczl\u00fc, ne ne\u015feli denizciler vard\u0131 kimbilir? 38 kula\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131da, karanl\u0131k sular i\u00e7inde sizler&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tam bir denizci gibi uzakla\u015ft\u0131n\u0131z bizlerden. Ve sulara g\u00f6m\u00fclmek i\u00e7in \u00c7anakkale\u2019yi se\u00e7erek en manal\u0131, en d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u00f6l\u00fcmle bu d\u00fcnyadan\u00e7\u0131k\u0131p gittiniz yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 denizciler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Masmavi kabrinizde rahat uyumak i\u00e7in ne selviye, ne ta\u015fa, ne kitabeyeihtiyac\u0131n\u0131z var. El de\u011fmemi\u015f deniz nebatlar\u0131 selviniz, p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l sedefler mezar ta\u015f\u0131n\u0131z art\u0131k. Kitabeniz ise ta yan\u0131ba\u015f\u0131n\u0131zda&#8230; Hi\u00e7 konu\u015fmadanen \u00e7ok \u015fey s\u00f6yleyen kitabe: \u00c7anakkale denizi, \u00c7anakkale topra\u011f\u0131 &#8230; <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0T\u00dcM ULUSUN G\u00d6Z\u00dc KULA\u011eI \u00c7ANAKKALE\u2019YE \u00c7EVR\u0130LM\u0130\u015eT\u0130 3 Nisan 2003 Ertan \u00dcNAL \u201c ARAMIZDAN \u00c7EK\u0130L DEN\u0130Z \u201c \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n 84 metre derinli\u011finde \u00e7elikten bir tabuta d\u00f6n\u00fc\u015fen Dumlup\u0131nar Denizalt\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131\u00e7 b\u00f6lmesinde sa\u011f kalmay\u0131 ba\u015faran 22 denizci yukardan uzanacak yard\u0131m elini beklerken , yukardakiler de ayn\u0131 ac\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 y\u00fcreklerinde&nbsp; hissediyorlard\u0131. Ne var ki, deniz saatteki h\u0131z\u0131 5 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":128,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[58,69,122],"class_list":["post-125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-atilay","tag-dumlupinar","tag-nabolant"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar-150x150.jpg",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false],"post_slider_layout_portrait_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false],"post_slider_layout_square_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false],"post_slider_layout_landscape":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false],"post_slider_layout_portrait":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false],"post_slider_layout_square":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false],"full":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dumlupinar.jpg",558,331,false]},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=125"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions\/127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/128"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}