{"id":190,"date":"2026-01-22T15:02:52","date_gmt":"2026-01-22T15:02:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ertanunal.com\/?p=190"},"modified":"2026-01-22T15:04:06","modified_gmt":"2026-01-22T15:04:06","slug":"merhaba-ya-sehr-i-ramazan-bolum-5","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ertanunal.com\/?p=190","title":{"rendered":"\u201c MERHABA YA \u015eEHR-\u0130 RAMAZAN \u201c \u2013 B\u00f6l\u00fcm 5"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ramazan\u2019\u0131n 27 nci gecesi \u2018 Kadir Gecesi \u2018<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>KUTSAL GECELERDE HALK CAM\u0130LERE SI\u011eAMAZDI<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ramazan\u0131n onbe\u015fi, Kadir gecesi ve arife g\u00fcn\u00fc t\u00fcm camiler ve mescitler m\u00fcminlerle dolup ta\u015far, vecd i\u00e7inde dua edilirdi. Ramazan\u0131n onbe\u015finci g\u00fcn\u00fc Padi\u015fah\u0131n,\u00a0 Topkap\u0131 Saray\u0131\u2019nda Mukaddes ( Kutsal ) emanetler dairesinde muhafaza edilen H\u0131rka-i Saadet\u2019e y\u00fcz s\u00fcrmesi gelenektendi. Kutsal h\u0131rkan\u0131n ucunun bat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 su, daha sonra \u015fi\u015felerle devlet ileri gelenlerine da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r, oru\u00e7 a\u00e7arken zemzem niyetine i\u00e7ilirdi.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130slam\u0131n en kutsal gecelerinden biri olan Kadir Gecesi, Ey\u00fcp Sultan, Ayasofya, S\u00fcleymaniye, Beyaz\u0131t, Yenicami, Fatih, Sultanahmet Camii ve daha nice camiler bu kutsal geceyi mutlaka camide ge\u00e7irmek isteyen m\u00fcminler taraf\u0131ndan doldurulur, sabahlara kadar ibadet edilirdi.<\/li>\n\n\n\n<li>Kadir gecesi, camilerde bulunan \u2018 Sakal-\u0131 \u015eerif\u2019 de t\u00f6renle muhafazas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, halk bu kutsal emanete sayg\u0131 ile y\u00fcz s\u00fcrerdi. Padi\u015fahlar da, \u2018 Kadir Alay\u0131 \u2018\u00a0 ad\u0131 verilen bir alay\u0131n ba\u015f\u0131nda Ayasofya\u2019ya gidip burada namaz k\u0131larlard\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Y\u00fczy\u0131llard\u0131r islam\u0131n en kutsal yerlerinden biri olan Ey\u00fcp Sultana da, ramazan ay\u0131nda ziyaret\u00e7i ak\u0131n\u0131 daha da yo\u011funla\u015f\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle ramazan\u0131n ilk ve son cumas\u0131, namaz\u0131 burada k\u0131lmak isteyenler ortal\u0131\u011f\u0131 mah\u015fere \u00e7evirir, avlulardan yola \u00a0kadar ta\u015fard\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fimiz gibi, Ramazan ibadet ay\u0131yd\u0131. Daha do\u011frusu ibadetin daha da yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ayd\u0131. \u00d6zellikle ramazan\u0131n onbe\u015fi, Kadir gecesi ve arife g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul\u2019un d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki camiler ve mescitler m\u00fcminlerle dolup ta\u015far, vecd i\u00e7inde dua edilirdi. Hele, y\u00fcce Peygamberimizin sancaktar\u0131, \u0130stanbul ku\u015fatmas\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015fen Hazreti Ey\u00fcp\u2019\u00fcn m\u00fcbarek kabrinin bulundu\u011fu Ey\u00fcp Sultan Camii, ramazan\u0131n ilk ve son cumas\u0131 mah\u015feri and\u0131ran bir kalabal\u0131kta dolup ta\u015far, yine bu ayda Ey\u00fcp Sultan T\u00fcrbesinin ziyaret\u00e7ilerinin say\u0131s\u0131 giderek artard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>H\u0131rka-i Saadet-i ziyaret<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Her y\u0131l ramazan\u0131n onbe\u015finde, tahtta bulunan Padi\u015fah\u2019\u0131n Topkap\u0131 Saray\u0131nda Mukaddes Emanetler Dairesinde muhafaza edilen H\u0131rka-i Saadet\u2019i ziyaret edip y\u00fcz s\u00fcrmesi gelenek haline gelmi\u015fti. O g\u00fcn halk Padi\u015fah\u0131 g\u00f6rebilmek i\u00e7in yol boyunca toplan\u0131r, Padi\u015fah Y\u0131ld\u0131z ya da Dolmabah\u00e7e Saray\u0131nda oturuyorsa buradan hareketle Topkap\u0131 Saray\u0131na gelirdi. Ya\u011f\u0131z atlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi zarif saltanat arabas\u0131 ge\u00e7erken halk \u201c Padi\u015fah\u0131m \u00e7ok ya\u015fa \u201c diye ba\u011f\u0131r\u0131r, arkalarda kalanlar, T\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n halifesi ve Osmanl\u0131 Sultan\u0131n\u0131 biran olsun g\u00f6rebilmek i\u00e7in adeta birbirlerini \u00e7i\u011fnerlerdi. Sultan Abd\u00fclhamit gibi suikast korkusu nedeniyle \u00f6nceden a\u00e7\u0131klanan g\u00fczergah\u0131 de\u011fi\u015ftirip Be\u015fikta\u015f\u2019tan Saltanat kay\u0131\u011f\u0131yla Sarayburnu\u2019na gelen Padi\u015fahlar da vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sadrazam ve \u015eeyh\u00fclislam\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu ve devlet ileri gelenlerinden&nbsp; olu\u015fan alay da Ayasofya\u2019da \u00f6\u011fle namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131ktan sonra topluca Saraya gelirlerdi. Daha sonra H\u0131rka-i Saadet Dairesine gidilir, burada g\u00fcm\u00fc\u015f bir sand\u0131k i\u00e7inde&nbsp; titizlikle korunan kutsal h\u0131rka \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra Padi\u015fah, y\u00fcz s\u00fcrerdi. Bu s\u0131rada Padi\u015fah\u0131n imam\u0131 ve m\u00fcezzinler taraf\u0131ndan kuran okunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yazar Haluk \u015eehsuvaro\u011flu\u2019nun belirtti\u011fine g\u00f6re ge\u00e7mi\u015fte H\u0131rka-i Saadet\u2019in ete\u011fi i\u00e7i su dolu bir kazana bat\u0131r\u0131l\u0131r, daha sonra bu su \u015fi\u015felere doldurularak devletin \u00f6nde gelen ki\u015filerine da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. Kendilerine bu sudan g\u00f6nderilenler, bunu zemzem niyetine oru\u00e7 a\u00e7arken i\u00e7mekteydiler. Bu adetin Sultan II. Mahmut d\u00f6neminde kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; H\u0131rka-i Saadet ziyareti nedeniyle yeni\u00e7erilere iftarda baklava verilmesi, \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlilere para ihsan edilmesi de usuldendi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; H\u0131rka-i Saadet\u2019in ziyaretinden sonra sarayda Padi\u015fah ve devletin ileri gelenleri i\u00e7in \u00f6zel farkl\u0131 yemekler haz\u0131rlan\u0131p ikram edilirdi. Bunlardan biri de \u2018 Saray Yumurtas\u0131 \u2018 ad\u0131 verilen yemekti. \u00c7o\u011funlukla yumurta ve past\u0131rmadan yap\u0131lan yeme\u011fin harc\u0131n\u0131 ise so\u011fan, sirke, yenibahar ve tar\u00e7\u0131n\u2019dan olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yine&nbsp; ramazan\u0131n onbe\u015finci g\u00fcn\u00fc Saray\u2019da Kanuni d\u00f6neminde ba\u015flayan bir gelenek uygulan\u0131rd\u0131. \u0130stanbul\u2019da bulunan Yeni\u00e7erilere ve di\u011fer asker ocaklar\u0131na \u2018 10 askere bir tepsi \u2018 hesab\u0131yla saray baklavas\u0131 da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. Yeni\u00e7eriler bu baklavalar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir t\u00f6renle k\u0131\u015flalar\u0131na&nbsp; g\u00f6t\u00fcr\u00fcp orada yerlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fatih\u2019te bulunan H\u0131rka-i \u015eerif Camii\u2019de normal g\u00fcnlerin d\u0131\u015f\u0131nda ramazan onbe\u015fi ile yirmiyedisi aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ziyaret\u00e7i ak\u0131m\u0131na u\u011framaktayd\u0131. 1617 y\u0131l\u0131nda \u015e\u00fckrullah Efendi taraf\u0131ndan \u0130stanbul\u2019a getirilen ve muhafaza alt\u0131na al\u0131nan, Y\u00fcce Peygamberimize ait H\u0131rka-i \u015eerif\u2019e bu tarihler aras\u0131nda halk taraf\u0131ndan y\u00fcz s\u00fcr\u00fcl\u00fcr, dualar edilirdi. H\u0131rka-i \u015eerif, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ramazanlar\u0131nda da halk\u0131n ziyaretine a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Kadir Gecesi<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130slam\u0131n en kutsal gecelerinden biri olan Kadir Gecesi, Ayasofya o zamanlar hen\u00fcz m\u00fcze haline getirilmemi\u015fti \u2013Nuruosmaniye, Fatih, Sultanahmet,S\u00fcleymaniye, Beyaz\u0131t, Yenicami ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm camiler, mahallelerdeki mescitler bu kutsal geceyi mutlaka camide ge\u00e7irmek, mevlit ve hatim dualar\u0131nda bulunmak isteyen m\u00fcminler taraf\u0131ndan doldurulur, o \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l muhte\u015fem kubbelerin alt\u0131nda halk sabahlara kadar ibadet ederdi. Kadir Gecesinin, i\u00e7inde Kadir gecesi olmayan bin aydan daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011fu m\u00fcjdelendi\u011finden herkes camilere ko\u015far, bu m\u00fcbarek gece&nbsp; hi\u00e7 bitmesin isterdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kuran sure\u2019lerinin Allah taraf\u0131ndan Cebrail arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Peygamberimize bildirilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 gece olan Kadir Gecesinin bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi de Camilerdeki \u2018 Sakal-\u0131 \u015eerif\u2019in \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yd\u0131. Peygamberimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda sakallar\u0131n\u0131 kestirirken al\u0131nan ve \u0130slam Aleminin \u00e7e\u015fitli yerlerine da\u011f\u0131lan bu kutsal emanetin Kadir gecesi halk\u0131n ziyaretine a\u00e7\u0131lmas\u0131 bir gelenekti. Kadir gecesi, Sakal-\u0131 \u015eerif, tekbir sesleri aras\u0131nda sakland\u0131\u011f\u0131 muhafazas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, mihrab\u0131n \u00f6n\u00fcnde y\u00fcksek\u00e7e bir iskemleye konularak ziyarete a\u00e7\u0131l\u0131r, camide bulunanlar bu kutsal emanete sayg\u0131 ile y\u00fcz s\u00fcrerlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Padi\u015fahlar da Kadir gecesi, din bilginlerinin, saraylar\u0131n \u00fcst d\u00fczey g\u00f6revlilern &nbsp;de aralar\u0131nda bulundu\u011fu bir alay\u0131n ba\u015f\u0131nda Ayasofya Camiine gider, burada Padi\u015fah\u0131n imam\u0131n\u0131n k\u0131ld\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201c Kadir Namaz\u0131na \u201c kat\u0131l\u0131r, daha sonra Saraya d\u00f6nerdi. Bu alaya ise \u201c Kadir alay\u0131 \u201c ad\u0131 verilmekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Ey\u00fcp Sultan ziyaretleri<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp Sultan, y\u00fczy\u0131llard\u0131r \u0130slam\u0131n en kutsal yerlerinden biri olmak \u00f6zelli\u011fini korumu\u015ftur ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00f6yledir. Peygamberimizin sancaktar\u0131 Ey\u00fcp Sultan\u2019\u0131n kabrinin de yerald\u0131\u011f\u0131 Ey\u00fcp Camii, yaln\u0131z ramazan ay\u0131nda de\u011fil, y\u0131l\u0131n her ay\u0131, her g\u00fcn\u00fc ziyaret edilir. Burada namaz k\u0131l\u0131n\u0131r. Ramazanda \u00f6zellikle ilk ve son cumalar buras\u0131 mah\u015fere d\u00f6ner. Yaln\u0131z \u0130stanbul de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen binlerce ki\u015fi, burada hu\u015fu i\u00e7inde ibadet eder.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp Sultan\u2019\u0131n kabrini ziyaret ise bir usul \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde yap\u0131lmaktayd\u0131. Mehmet Halit Bayr\u0131, \u201c \u0130stanbul Folkloru \u201c adl\u0131 eserinde bunu \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>T\u00fcrbeden geri geri \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp Sultan\u2019\u0131 ziyaret belli ba\u015fl\u0131 bir usule tabi gibidir. Ziyaret\u00e7i koridoru &nbsp;sessizce ge\u00e7tikten sonra t\u00fcrbenin d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131na gelir. Erkek ise burada, kad\u0131nsa mezar\u0131n ayak ucunda dua eder ve g\u00fcm\u00fc\u015f \u015febekenin etraf\u0131n\u0131 sayg\u0131 ile \u00fc\u00e7 defa dola\u015f\u0131r. \u00c7ocuklara, mezar\u0131n ayak ucundaki atlas etek \u00fc\u00e7 defa \u00f6pt\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ziyaretin sonunda t\u00fcrbenin i\u00e7 kap\u0131s\u0131 yan\u0131nda rahle \u00fczerinde Kuran okuyan t\u00fcrbedara \u00e7ocuklar\u0131n okutturulmas\u0131 ve t\u00fcts\u00fc al\u0131nmas\u0131 adettir. Kabrin bulundu\u011fu as\u0131l t\u00fcrbeden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rken, kabre y\u00fcz d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f&nbsp; oldu\u011fu halde geri geri y\u00fcr\u00fcn\u00fcr ve kap\u0131dan \u00e7\u0131kmadan kabre s\u0131rt \u00e7evrilmez. Kabrin ayak ucundaki kuyudan i\u00e7ilen suyun kalp hastal\u0131\u011f\u0131na iyi geldi\u011fi s\u00f6ylenir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp Sultan\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 sevdi\u011fine halk tamam\u0131yla inanm\u0131\u015ft\u0131r. Onun i\u00e7in ana ve babalar senede birka\u00e7 defa \u00e7ocuklar\u0131yla beraber Ey\u00fcp Sultan\u2019\u0131 ziyaret ederler. S\u00fcnnet ettirilecek, okula ba\u015flat\u0131lacak \u00e7ocuklar, hatta yeni i\u015fe girecek delikanl\u0131lar Ey\u00fcp Sultan T\u00fcrbesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ey\u00fcp Sultan\u2019a kuran, seccade, hal\u0131, tespih, yaz\u0131 levhas\u0131, \u015famdan gibi \u015feyler adan\u0131r. \u0130stekleri ger\u00e7ekle\u015fenler adaklar\u0131n\u0131 yerine getirirler\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp Sultan\u2019da namaz k\u0131l\u0131p t\u00fcrbeyi ziyaret edenlerden varl\u0131kl\u0131 olanlar\u0131n kurban kestirip etini yoksullara da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 da usuldendi. Daha sonra avludaki g\u00fcvercinlere yem, ya\u015fl\u0131 leyleklere yiyecek verilir, b\u00f6ylece Ey\u00fcp Sultan ziyareti tamamlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp\u2019e gelmi\u015fken bu semtteki kaymak\u00e7\u0131 d\u00fckkanlar\u0131na \u2013 Ey\u00fcp bir zamanlar kayma\u011f\u0131 ile me\u015fhurdu \u2013 girilir, burada kaymak yenirdi.. Ancak 1573 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 kad\u0131nlar\u0131n burada erkeklerle bulu\u015ftu\u011fu yolundaki \u015fikayetler \u00fczerine kad\u0131n k\u0131sm\u0131na kaymak\u00e7\u0131 d\u00fckkanlar\u0131na girmek yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Bu yasa\u011f\u0131n ne kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ise bilinmemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kaymak\u00e7\u0131 d\u00fckkan\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015fta da bu semtteki oyuncak\u00e7\u0131 d\u00fckkanlar\u0131ndan \u00e7ocuklar i\u00e7in zilli tef, d\u00fcmbelek, d\u00fcd\u00fck gibi \u015feyler al\u0131n\u0131r, onlar sevindirilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Padi\u015fahlar k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fan\u0131rlard\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ey\u00fcp Sultan\u2019\u0131n bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi de Padi\u015fahlar\u0131n \u2018 K\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fanma \u2018 t\u00f6renlerinin burada yap\u0131lmas\u0131yd\u0131. Tahta \u00e7\u0131kan her Padi\u015fah, bir \u2018 K\u0131l\u0131\u00e7 alay\u0131 \u2018 ile buraya gelir, t\u00fcrbeyi ziyaret edip namaz k\u0131ld\u0131ktan sonra kendisine \u015eeyh\u00fclislam taraf\u0131ndan k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fat\u0131l\u0131rd\u0131. Halk da bu t\u00f6reni ilgiyle izlerdi. Ku\u015fan\u0131lan k\u0131l\u0131\u00e7 ise genellikle Peygamber Efendimizin, Hazreti \u00d6mer\u2019in ya da Yavuz Sultan Selim\u2019in k\u0131l\u0131c\u0131 olurdu. Burada son k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fanma t\u00f6reni Alt\u0131nc\u0131 Vahideddin i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-d0ae47430ec75342543cba319a4e34e6\"><strong>GE\u00c7M\u0130\u015e RAMAZANLARDAN B\u0130R ANI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c B\u0130Z \u0130\u00c7\u0130NDE \u0130KEN YET\u0130\u015eEM\u0130YORUZ \u201c<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Eski \u0130stanbul\u2019un \u00fcnl\u00fc n\u00fcktedanlar\u0131ndan olan Ke\u00e7ecizade \u0130zzet Molla bir ramazan gecesi, Fatih Camii\u2019nde teravih namaz\u0131 k\u0131l\u0131yordu. Ancak imam, acele acele k\u0131ld\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan , iri yar\u0131 bir ki\u015fi olan \u0130zzet Molla nefes nefese kal\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Namaz\u0131n ortalar\u0131na do\u011fru, elinde fenerle biri geldi. \u0130mam\u0131n selam verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce \u201c Eyvah, yeti\u015femedik \u201c diye \u00fcz\u00fcld\u00fc. \u0130zzet Molla bunu duyunca:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201c A birader \u201c dedi. Biz i\u00e7erdeyken yeti\u015femiyoruz. Sen nas\u0131l yeti\u015feceksin!\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>\u015eeker Bayram\u0131n\u0131n geli\u015fi de davullarla ilan edilirdi<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-def9d182fd7cd1e6ace5cb8faf274ceb\"><strong>\u0130STANBUL\u2019DA B\u0130R BAYRAM SABAHI\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bayram sabahlar\u0131 halk, Bek\u00e7i baban\u0131n davulu g\u00fcmb\u00fcrdeterek okudu\u011fu \u201c Bu sabah\u0131n ayaz\u0131na \/ Kalk\u0131n Hakk\u0131n niyaz\u0131na \/ Abdest al\u0131n ey kom\u015fular \/ buyrun Bayram namaz\u0131na \u201c manisiyle uyan\u0131r, kalk\u0131p haz\u0131rland\u0131ktan sonra Camilere giderlerdi. Evin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Camiden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnden sonra aile i\u00e7i bayramla\u015fma ba\u015flard\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Bayram\u0131n tad\u0131n\u0131 en fazla \u00e7ocuklar \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. Yepyeni elbiselerini giyerek, el \u00f6per, kendisine verilen paralarla Bayram yerlerinde e\u011flenmeye giderdi. Fatih, Edirnekap\u0131, Aksaray, \u00dcsk\u00fcdar, Do\u011fanc\u0131lar, Ku\u015fdili\u2019nde kurulan bayram yerleri \u00e7ocuklarla dolup ta\u015fard\u0131. Buralarda g\u00f6zba\u011fc\u0131lar, hokkabazlar, tel cambazlar\u0131 ve belden a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 pullu deniz k\u0131z\u0131 ilgiyle izlenirdi.<\/li>\n\n\n\n<li>\u015eimdi bayramlar o eski tad\u0131 vermiyor. Nefes nefese bir ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde, artan hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisiyle bir\u00e7ok g\u00fczel gelene\u011fi terk etmek zorunda kald\u0131k. Eski \u0130stanbul Ramazanlar\u0131 da \u00a0y\u00f6n\u00fcyle tarih oldu. Baki kalan bu kubbede bir ho\u015f seda imi\u015f !<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Eski \u0130stanbul\u2019da \u015eeker Bayram\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131na, &nbsp;Ramazan\u0131n son g\u00fcnlerinde ba\u015flan\u0131rd\u0131. Varl\u0131kl\u0131, ya da dar gelirli kim olursa olsun herkes, \u00f6zellikle \u00e7ocuklara yeni giyim e\u015fyalar\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, Mahmutpa\u015fa, Kapal\u0131\u00e7ar\u015f\u0131 Beyaz\u0131t Sergisi gibi b\u00fcy\u00fck al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, halkla dolup ta\u015fard\u0131. Bayram\u0131n tad\u0131n\u0131 en fazla \u00e7\u0131karan da \u00e7ocuklar olurdu. O g\u00fcnler \u00f6ncesinden al\u0131nan \u00f6zenle saklanan elbiseleri, ayakkab\u0131lar\u0131 giymek, bayram yerine gidebilmek i\u00e7in biran \u00f6nce bayram\u0131n gelmesini arzulard\u0131. Bu arada bayram ziyaretine gelen \u00e7ocuklar i\u00e7in mendil ve \u00e7il paralar, bek\u00e7i i\u00e7in ailenin maddi g\u00fcc\u00fcne g\u00f6re g\u00f6mlek veya elbise, fakir akrabalar i\u00e7in de ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u00e7e\u015fitli giyim e\u015fyalar\u0131 ve Bayram \u015eekeri\u2019nin al\u0131nmas\u0131 unutulmazd\u0131. O zamanlar\u0131n g\u00f6zde \u015fekercisi Hac\u0131 Bekir\u2019de bayram i\u00e7in \u00f6zel yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit \u015fekerler sat\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ramazan\u0131n geli\u015finde oldu\u011fu gibi, bayram\u0131n geli\u015fi de arefe g\u00fcn\u00fc Ak\u015fam ezan\u0131ndan sonra mahalle aralar\u0131nda \u00e7al\u0131nan davullarla ilan edilir, bayram sevinci geceden ba\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Bayram Namaz\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bayram sabah\u0131 erkenden Bek\u00e7i Baban\u0131n davulu g\u00fcmb\u00fcrderdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Bu sabah\u0131n ayaz\u0131na<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Kalk\u0131n halk\u0131n niyaz\u0131na<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Abdest al\u0131n ey kom\u015fular<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Buyrun bayram namaz\u0131na \u201c<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu maniyi ve davulun sesini duyan herkes, tela\u015fla yata\u011f\u0131ndan f\u0131rlar, haz\u0131rlan\u0131r, abdest al\u0131r, bir bayram sabah\u0131 b\u00f6yle ba\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Daha sonra ailenin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve erkekler, bayram namaz\u0131na giderler \u2013 aile fertleri ise yeni elbiseleri i\u00e7inde onlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc beklerlerdi. Namazdan sonra eve d\u00f6nen aile reisi, s\u0131rayla aile fertlerinin bayram\u0131n\u0131 kutlarlard\u0131. \u00c7ocuklar ellerini \u00f6perken b\u00fcy\u00fckler \u201c Allah nice senelere yeti\u015ftirsin. Allah her g\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc bayram etsin \u201c derlerdi. Mehmet Halit Bayr\u0131, ya\u015fl\u0131lar\u0131n birbirlerinin ellerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 avu\u00e7lar\u0131 i\u00e7ine almak suretiyle bayramla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, buna \u2018 Musafaha\u2019&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;( Tokala\u015fma ) denildi\u011fini yazar. Bayramla\u015fma s\u0131ras\u0131nda \u00e7ocuklara, mendil ucuna d\u00fc\u011f\u00fcmlenmi\u015f olarak \u00e7il \u00e7il mecidiyeler verilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bayramla\u015fmadan sonra kahvalt\u0131ya oturulur, bundan sonra da Allah\u0131n rahmetine kavu\u015fmu\u015f aile fertlerinin mezarlar\u0131 ziyaret edilerek Fatiha ve kuran okunurdu. Bu arada evlere ilk bayram ziyaretleri de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce mani s\u00f6yleyerek bek\u00e7i baba gelir, bah\u015fi\u015fini al\u0131r, daha sonra p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l elbiseler i\u00e7inde kom\u015fu \u00e7ocuklar\u0131 birka\u00e7\u0131 bir arada bayramla\u015fmaya gelirlerdi. Gelen herkese istisnas\u0131z mutlaka \u015feker ikram edilmekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Haydi \u00e7ocuklar bayram yerine<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7ocuklar kap\u0131 kap\u0131 dola\u015f\u0131p bah\u015fi\u015flerini ald\u0131ktan sonra yanlar\u0131nda mahalleden bir b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu halde bayram yerlerinin yolunu tutarlard\u0131. O zamanlar bayram yerleri, belli ba\u015fl\u0131 semtlerde, \u00f6rne\u011fin \u0130stanbul yakas\u0131nda Fatih, Edirnekap\u0131, Sultanselim, Aksaray, Yedikule\u2019de, Anadolu yakas\u0131nda \u00dcsk\u00fcdar\u2019da, Do\u011fanc\u0131lar, Haydarpa\u015fa, Ku\u015fdili\u2019nde, Beyo\u011flu cihetinde Tophane, \u00c7ukurcuma, Kas\u0131mpa\u015fa\u2019da Kulaks\u0131z\u2019da bulunmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Buralarda \u00e7ocuklar\u0131, asma sal\u0131ncaklar, kolon sal\u0131ncaklar\u0131, d\u00f6nme dolap, Atl\u0131 kar\u0131nca, ve \u00c7ek\u00e7ek arabalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ad\u0131rlar i\u00e7inde tatl\u0131 s\u00fcrprizler beklerdi. \u00d6rne\u011fin eline ald\u0131\u011f\u0131 e\u015fyay\u0131 ka\u015fla g\u00f6z aras\u0131nda kaybeden g\u00f6zba\u011fc\u0131lar, a\u011f\u0131zlar\u0131ndan alev f\u0131\u015fk\u0131rtan g\u00f6stericiler, incecik tel \u00fczerinde ayaklar\u0131nda tenekeler oldu\u011fu halde y\u00fcr\u00fcyen Cambazlar ve belden a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 pullu deniz k\u0131z\u0131\u2026 \u00c7ocuklar bu deniz k\u0131z\u0131n\u0131 biraz da korkuyla kar\u0131\u015f\u0131k ilgiyle seyrederlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Do\u011fal olarak bu bayram yerleri sat\u0131c\u0131lar\u0131n da ak\u0131n\u0131na u\u011frard\u0131. Bunlar aras\u0131nda akla, hayale gelmeyecek olanlar da bulunmaktayd\u0131. Simit\u00e7iler, \u00e7\u00f6rek\u00e7iler, f\u0131st\u0131k\u00e7\u0131lar, elma \u015fekeri, horoz \u015fekeri satanlar, baloncular, d\u00fcd\u00fck\u00e7\u00fcler, Ey\u00fcp oyuncaklar\u0131 sat\u0131c\u0131lar\u0131 bayram yerlerinin de\u011fi\u015fmez figuranlar\u0131 gibiydiler. Kom\u015fu evlerinde el \u00f6perek al\u0131nan \u00e7il \u00e7il paralar k\u0131sa s\u00fcrede el de\u011fi\u015ftirir, sat\u0131c\u0131lar\u0131n ya da sal\u0131ncak kuranlar\u0131n ceplerine girerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Bayram ziyaretleri<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7ocuklar bayram yerlerini doldururken b\u00fcy\u00fcklerde bayram ziyaretlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerdi. O zaman\u0131n taksileri diyebilece\u011fimiz arabalar, talikalar tutulur, \u00f6zellikle fakir akrabalara \u00f6ncelikle gidilerek al\u0131nan hediyelerle onlar sevindirilirdi. Ziyarete giderken bir kutu \u015feker g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi de adettendi. Tatl\u0131 yenilir, tatl\u0131 konu\u015fulur, bir bayram daha idrak edildi\u011fi i\u00e7in Tanr\u0131ya \u015f\u00fckredilirdi. Ve bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ziyaretler bayram\u0131n \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc de s\u00fcrerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 dostumuz M. Sabri Koz\u2019un belirtti\u011fine g\u00f6re, 30 ramazan M\u00fcsl\u00fcman m\u00fc\u015fterilerinden yoksun kalan meyhane sahipleri, bayram\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc hat\u0131rl\u0131 m\u00fc\u015fterilerine bir tabak uskumru dolmas\u0131 ya da midye g\u00f6nderirlerdi. Bu hediye \u2018 Bizi unutmay\u0131n \u2018 anlam\u0131na gelmekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Y\u0130T\u0130P G\u0130DEN GELENEKLER<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bayramlar o eski tad\u0131 vermiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bir\u00e7ok aile reisi i\u00e7in bayramlar &#8211; manevi huzuru g\u00f6zard\u0131 edilerek \u2013 b\u00fct\u00e7eye ek y\u00fck getiren g\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7al\u0131\u015fan kesimden kimileri ise aylar\u0131n yorgunlu\u011funu \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bayram\u0131 f\u0131rsat bilip turistik yerlere ak\u0131n ediyor. Hele hele i\u00e7 turizmin hareketlenmesi i\u00e7in bayram g\u00fcnlerinin \u00f6n\u00fcne ve arkas\u0131na eklentiler yap\u0131lmas\u0131 bayram ziyareti yerine tatile gidenlerin say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Soluk solu\u011fa s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu ya\u015famda, bir\u00e7ok g\u00fczel gelene\u011fi terk etmek zorunda kald\u0131k ya da terk ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ne fakir akrabalar\u0131n ziyaret edilip, al\u0131nan hediyelerle sevindirilmesi, ne \u015feker g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi ve ne de ya\u015fl\u0131lar\u0131n ziyaret edilip hat\u0131rlar\u0131n\u0131n sorulmas\u0131\u2026 Kabir ziyaretleri de giderek azal\u0131yor. \u0130slam\u0131n g\u00fczel bir gelene\u011fi olan yard\u0131mla\u015fma, fakir kom\u015fuyu g\u00f6zetme de neredeyse tarih olmak \u00fczere.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Art\u0131k bayram sabahlar\u0131, eski ama temiz elbiselerini giyip, pencere \u00f6nlerinde g\u00fcnlerdir g\u00f6rmedikleri \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, torunlar\u0131n\u0131n ziyaretini sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekleyenlerin \u00e7o\u011fu hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fruyor. Bayramlar tatil yolunda cep telefonu ile kutlan\u0131yor. Uzak semtlerde ya\u015fayan tek t\u00fck akrabalar da unutulmu\u015flu\u011fun ezikli\u011fi i\u00e7inde kom\u015fu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ziyareti ile avunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yitip giden sadece gelenekler de\u011fil\u2026 G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Yunanl\u0131lar\u0131n sahip \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Karag\u00f6z, \u00e7oktan p\u0131l\u0131n\u0131, p\u0131rt\u0131s\u0131n\u0131 toplad\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan yolculu\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. Billur sesli kantocular\u0131 da zaman\u0131n eskitip soldurdu\u011fu foto\u011fraflar\u0131ndan tan\u0131yoruz. Nurhan Damc\u0131o\u011flu ve Huysuz Virjin de olmasa onu da unutacakt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Anlayamad\u0131m, \u015eehzadeba\u015f\u0131 m\u0131 dediniz? Y\u0131llarca her ramazan ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019un e\u011flence merkezi olan \u015eehzadeba\u015f\u0131\u2019nda Amelya\u2019n\u0131n, Peruz Han\u0131n ve daha nicelerinin seslerinin sindi\u011fi sahneler, tiyatrolar 1958\u2019de giri\u015filen imar hamlesi aras\u0131nda y\u0131k\u0131l\u0131p yerlebir edildi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eehzadeba\u015f\u0131\u2019ndan dozer ge\u00e7ti, b\u00fct\u00fcn sesleri kesti<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u00f6yle mi olmal\u0131yd\u0131?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Baki kalan bu kubbede bir ho\u015f seda imi\u015f.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Her ne kadar s\u00fcrc\u00fc lisan ettiysek ( Dilimiz s\u00fcr\u00e7t\u00fcyse ) affola\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <strong>SON<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Yazan:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ERTAN \u00dcNAL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Temmuz 2009<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0130TEDE YAYINLANAN 5 B\u00d6L\u00dcML\u00dcK BU YAZI D\u0130Z\u0130S\u0130NE A\u0130T \u00d6ZET KAYNAK\u00c7A<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c Eski \u0130stanbul Ramazanlar\u0131 \u201c<\/strong> \/ Halit Fahri Ozansoy \/ <strong>\u201c As\u0131rlar<\/strong> <strong>Boyunca \u0130stanbul \u201c<\/strong> \/ Haluk \u015eehsuvaro\u011flu <strong>\/ &nbsp;\u201c T\u00fcrk \u0130stanbul \u201c<\/strong> \/ Re\u015fat Ekrem Ko\u00e7u \/ <strong>\u201c \u015eehir mektuplar\u0131 \u201c<\/strong> \/ Ahmet Rasim\/ <strong>\u201c Ramazan<\/strong> <strong>Kar\u015f\u0131lamas\u0131 \u201c<\/strong> \/ Ahmet Rasim \/ <strong>\u201c \u0130stanbul \u201c<\/strong> \/ M. Halit Bayr\u0131 \/ <strong>\u201c Eski<\/strong> <strong>\u0130stanbul ya\u015fay\u0131\u015f\u0131<\/strong> \u201c \/ M\u00fcsahipzade Celal \/ <strong>\u201c Ayr\u0131l\u0131klar \u201c<\/strong>\/ Ru\u015fen E\u015fref&nbsp; \/<strong>\u201d<\/strong> <strong>Karag\u00f6z \u201c<\/strong> \/ Cevdet Kudret \/ <strong>\u201c Orta Oyunu<\/strong> \u201c \/ <strong>Cevdet Kudret, \u201c<\/strong> <strong>Direkleraras\u0131 \u201c<\/strong> \/&nbsp; Haldun Taner \/ <strong>\u201c Mahyac\u0131l\u0131k sanat\u0131 \u201c<\/strong> \/&nbsp; Prof. Dr. S\u00fcheyl \u00dcnver \/ <strong>\u201c \u0130stanbul nas\u0131l e\u011fleniyordu ?<\/strong> \/ Celal Esat Erseven \/ &nbsp;<strong>\u201c<\/strong> <strong>Tarihe<\/strong> <strong>Mal<\/strong> <strong>olmu\u015f<\/strong> <strong>f\u0131kralar<\/strong> <strong>\u201c<\/strong> \/ M. Zeki Pakal\u0131n \/ <strong>\u201c Eski \u0130stanbul\u2019un<\/strong> <strong>\u00fcnl\u00fcleri \u201c<\/strong> \/ \u015eemsettin Kutlu \/ <strong>\u201c Ahmet Rasim<\/strong> \u201c &nbsp;\/ Agah S\u0131rr\u0131 Levent \/ <strong>\u201c<\/strong> <strong>Osmanl\u0131 Tarihinde yasaklar\u201d<\/strong> \/ Re\u015fat Ekrem Ko\u00e7u <strong>\/ \u201c Kahveler Kitab\u0131 \u201c<\/strong>\/ S\u00e2lah Birsel \/ <strong>\u201c 18 Y\u00fczy\u0131l T\u00fcrkiyesinde \u00f6rf ve adetler \u201c<\/strong> \/ M. D\u2019Ohsson\u2019dan Zerhan Y\u00fcksel \u00e7evirisi \/ <strong>\u201c 125 y\u0131l \u00f6nce \u0130stanbul \u201c<\/strong> \/ Mis Julia Pardoe\u2019den Bedriye \u015eanda \u00e7evirisi \/ <strong>\u201c Mahmut Pa\u015fa \u201c<\/strong> \/ N. Ahmet Bano\u011flu <strong>\/ \u201c Yak\u0131n \u00c7a\u011flarda T\u00fcrk Tiyatrosu<\/strong> <strong>\u201c<\/strong> \/ Refik Ahmet\/ <strong>\u201c<\/strong> <strong>\u0130stanbul\u2019da bir sene \u201c<\/strong> \/ Mehmet Tevfik \/ <strong>\u201c Bir zamanlar Kad\u0131k\u00f6y<\/strong> \/ Adnan Giz \/ <strong>\u201c Direkleraras\u0131 T\u00fcrk Tiyatrosu hikayeleri \u201c<\/strong> \/ Burhan Arpad.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca: Prof. Dr. S\u00fcheyl \u00dcnver, U\u011fur Derman, Re\u015fat Ekrem Ko\u00e7u, Hasene Ilgaz, Erc\u00fcmend Ekrem Tal\u00fb, \u015eemsettin Kutlu\u2019nun Hayat tarih, Y\u0131llarboyu Tarih, Tarih D\u00fcnyas\u0131 Dergilerinde yay\u0131nlanm\u0131\u015f konuya ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli makaleleri.<\/p>\n\n\n\n<p>Foto\u011fraflar : Hayat Dergisi Koleksiyonlar\u0131, Haluk \u00d6z\u00f6zl\u00fc ar\u015fivi ve Ertan \u00dcnal Kolleksiyonu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ramazan\u2019\u0131n 27 nci gecesi \u2018 Kadir Gecesi \u2018 KUTSAL GECELERDE HALK CAM\u0130LERE SI\u011eAMAZDI &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fimiz gibi, Ramazan ibadet ay\u0131yd\u0131. Daha do\u011frusu ibadetin daha da yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ayd\u0131. \u00d6zellikle ramazan\u0131n onbe\u015fi, Kadir gecesi ve arife g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul\u2019un d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki camiler ve mescitler m\u00fcminlerle dolup ta\u015far, vecd i\u00e7inde dua edilirdi. Hele, y\u00fcce Peygamberimizin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":192,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5-150x150.jpg",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5.jpg",1100,700,false],"post_slider_layout_portrait_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5.jpg",1100,700,false],"post_slider_layout_square_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5.jpg",1100,700,false],"post_slider_layout_landscape":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5-600x400.jpg",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5-600x700.jpg",600,700,true],"post_slider_layout_square":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5-600x600.jpg",600,600,true],"full":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eski-ramazanlar5.jpg",1100,700,false]},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":191,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190\/revisions\/191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/192"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}