<\/p>\n\n\n\n
Ertan \u00dcnal<\/p>\n\n\n\n
Kas\u0131m 2005<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Gazi\u2019nin 6 b\u00fcy\u00fck gazetenin ba\u015fyazar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u201c ERMEN\u0130LERE TOPRAK VER\u0130LMEZ \u201c<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gazi Mustafa Kemal, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131 destekleyen gazetecilerle 16 Ocak 1923 g\u00fcn\u00fc \u0130zmit\u2019te bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015f, yakla\u015f\u0131k 6 saat s\u00fcren bu toplant\u0131da gelece\u011fe y\u00f6nelik planlar\u0131n\u0131 ve \u00e7e\u015fitli konulardaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u00e7eri\u011fi 6 y\u0131l gizli tutulan toplant\u0131da Mustafa Kemal bir soru \u00fczerine \u201c Bu yurdu yaln\u0131z Ermeniler istemiyor. Keldaniler, Asuriler, daha bilmem kimler bu hevese d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer bunlar\u0131n hepsine birer yurd vermeye kalkarsak bizim elimizde yurd kalmaz. Bizden o kadar \u00e7ok \u015feyler istiyorlar \u201c demi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n BA\u015eKOMUTANLIK Meydan Sava\u015f\u0131 T\u00fcrk Ordusunun \u201c B\u00fcy\u00fck Zafer\u201diyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f, Mudanya\u2019da imzalanan ate\u015fkes antla\u015fmas\u0131yla Ulusal Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 sona ermi\u015fti. T\u00fcm Anadolu d\u00fc\u015fmandan temizlenirken, ba\u015fkent \u0130stanbul ve Bat\u0131 Trakya, Lozan\u2019da ba\u015flayan ve yeni T\u00fcrk devletinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7izildi\u011fi bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin sonucunu bekliyordu.<\/p>\n\n\n\n \u00dclke b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 i\u00e7inde \u00e7alkalan\u0131rken Mustafa Kemal\u2019in meclisteki ve toplumdaki muhalifleri \u00e7e\u015fitli iddia ve g\u00f6r\u00fc\u015flerle ortal\u0131\u011f\u0131 buland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Ordu niye taarruza devam etmemi\u015f, \u0130stanbul ve Bat\u0131 Trakya\u2019y\u0131 i\u015fgalden kurtarmam\u0131\u015ft\u0131 ? Ordu B\u00fcy\u00fck Zafer\u2019le g\u00f6revini tamamlad\u0131ysa komutanlar neden idareyi sivillere b\u0131rakm\u0131yordu ? Hilafet muhafaza edildi\u011fine g\u00f6re bu g\u00f6rev ona verilmeliydi ! Halifelik kurumunun muhafazas\u0131 i\u00e7in Mustafa Kemal\u2019e halife olmas\u0131n\u0131 teklif edenler bile vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Hele Gazi\u2019nin 1922\u2019nin Aral\u0131k ay\u0131 i\u00e7inde Ankaral\u0131 gazetecilere yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada bar\u0131\u015ftan sonra halk\u00e7\u0131l\u0131k ilkesine dayanan , Halk F\u0131rkas\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda bir siyasi parti kurmak istedi\u011fini belirterek , t\u00fcm ayd\u0131nlar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f belirtmeye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ortal\u0131\u011f\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 . Halk\u00e7\u0131l\u0131k ne demekti? Yeni parti s\u0131n\u0131f esas\u0131 \u00fczerine mi kurulacakt\u0131 ? Yoksa Mustafa Kemal\u2019in gizli ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceleri mi vard\u0131 ?<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n GAZETEC\u0130LER\u0130 \u0130ZM\u0130T\u2019E \u00c7A\u011eIRDI<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u0130stanbul, bu sorularla \u00e7alkalan\u0131rken, muzaffer ba\u015fkomutan Mustafa Kemal, bir yurt gezisine \u00e7\u0131kmaya karar verdi. Gazi\u2019de, kurmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc parti ( Halk Partisi ) ile ilgili olarak halk\u0131n nabz\u0131n\u0131 yoklayacak, bu arada toplumda bir deprem etkisi yapacak at\u0131l\u0131m ve devrimlerle ilgili olarak ayd\u0131nlarla g\u00f6r\u00fc\u015fecekti.<\/p>\n\n\n\n Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 ba\u015f\u0131ndan beri kalemleriyle destekleyen, \u0130stanbul\u2019da yay\u0131nlanan alt\u0131 b\u00fcy\u00fck gazetenin ba\u015f yazar\u0131 da geli\u015fmeler konusunda g\u00f6r\u00fc\u015flerini almak \u00fczere Gazi ile g\u00f6r\u00fc\u015fme talebinde bulunmu\u015flard\u0131. \u0130\u015fgal alt\u0131ndaki bir kentte tehditlere ald\u0131r\u0131\u015f etmeden, can\u0131n\u0131 ortaya koyarak y\u00fcreklerindeki duygular\u0131 kalemlerine aktaran bu gazetecilerin iste\u011fini Gazi kabul etti. Onlarla 14 Ocak\u2019ta \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yurt gezisi s\u0131ras\u0131nda \u0130zmit\u2019te g\u00f6r\u00fc\u015fecekti. Gazetecileri \u0130zmit\u2019e getirmekle de , Ankara H\u00fck\u00fcmetinin \u0130stanbul\u2019daki temsilcisi Dr Adnan ( Ad\u0131var ) Beyi g\u00f6revlendirdi.<\/p>\n\n\n\n Tevhidi Efkar Ba\u015fyazar\u0131 Velit Eb\u00fczziya, Vakit Ba\u015fyazar\u0131 Ahmet Emin ( Yalman ) , Ak\u015fam Ba\u015fyazar\u0131 Falih R\u0131fk\u0131 ( Atay ), \u0130leri Ba\u015fyazar\u0131 Suphi Nuri ( \u0130leri ) , \u0130kdam Ba\u015fyazar\u0131 Yakup Kadri ( Karaosmano\u011flu ) ve Tanin Gazetesi Ba\u015fyazar\u0131 \u0130smail M\u00fc\u015ftak ( Mayakon ) Adnan Ad\u0131var\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplu olarak yola \u00e7\u0131kt\u0131lar. Kafile\u2019de Adnan Ad\u0131var\u2019\u0131n e\u015fi Halide Edip (Ad\u0131var ) Han\u0131m ve Adnan Bey \u0130stanbul\u2019a gelene kadar onun g\u00f6revini yerine getiren K\u0131z\u0131lay Ba\u015fkan\u0131 Hamit Bey de yeralmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu toplulu\u011fa \u0130leri Gazetesi\u2019nin \u0130zmit Muhabiri Hakk\u0131 ( K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu ) Bey de kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n AV K\u00d6\u015eK\u00dc\u2019NDE TOPLANTI<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazeteciler, \u0130zmit halk\u0131n\u0131n \u2018 saray \u2018 dedi\u011fi binan\u0131n alt kat\u0131ndaki geni\u015f salonda topland\u0131lar. Buras\u0131 Sultan II. Mahmut zaman\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f, Sultan Abd\u00fclaziz zaman\u0131nda ba\u015ftan ba\u015fa yenilenmi\u015f, zarif bir av k\u00f6\u015fk\u00fcyd\u00fc. Toplant\u0131da konu\u015fulacaklar\u0131 kaydetmek \u00fczere TBMM\u2019den 4 g\u00f6revli de salonda yeralm\u0131\u015f bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n Muzaffer Ba\u015fkomutan\u0131 g\u00f6recek olman\u0131n heyecan\u0131 i\u00e7indeki gazeteciler, daha \u00f6nceden haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 sorulara bir kez daha g\u00f6z atarken Gazi i\u00e7eri girdi. Annesini kaybetmi\u015f olman\u0131n verdi\u011fi \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc dudaklar\u0131ndaki tebess\u00fcmle gizlemeye \u00e7al\u0131\u015farak herkesin tek tek elini s\u0131k\u0131p hat\u0131rlar\u0131n\u0131 sordu. Sonra kendisine ayr\u0131lan yere oturarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n\n\n\n \u201c Konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z esasl\u0131 meseleler ne ise evvela onlar\u0131 tespit edelim. Hangi noktalar\u0131 \u00f6\u011frenmek istiyorsunuz ? \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazeteciler, Gaziyi soru ya\u011fmuruna tutmak i\u00e7in acele ediyorlard\u0131. Sorular pe\u015fpe\u015fe gelirken, O durmadan not al\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk soruyu Suphi Nuri Bey sordu. \u201c Bar\u0131\u015fa nas\u0131l varaca\u011f\u0131z ? Se\u00e7imler ne zaman yap\u0131lacak ? \u201c dedi O\u2019nu di\u011ferlerinin \u015fu sorular\u0131 izledi:<\/p>\n\n\n\n \u0130smail M\u00fc\u015ftak Bey \u2013 \u0130stanbul\u2019un gelece\u011fi ne olacak ? Yine ba\u015fkent olarak kalacak m\u0131 ?<\/p>\n\n\n\n Yakup Kadri Bey \u2013 B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde ki ceryanlar\u0131 \u00f6\u011frenmek istiyoruz. Guruplar aras\u0131nda ihtilaf oldu\u011funu i\u015fitiyoruz. Bu ihtilaflar\u0131n mahiyeti nedir ?<\/p>\n\n\n\n \u0130smail M\u00fc\u015ftak Bey – Yeni Te\u015fkilat-\u0131 Esasiye Kanunu ( Anayasa ) yeni T\u00fcrk Devletinin kesin ve s\u00fcrekli \u015feklini sa\u011flacak ve belirleyecek bir yasa olacak m\u0131 ?<\/p>\n\n\n\n Suphi Nuri \u0130leri \u2013 Eski sava\u015f sorumlular\u0131 cezaland\u0131r\u0131lacak m\u0131?<\/p>\n\n\n\n \u00a0Ahmet Emin Bey \u2013 N\u00fcfus meselesi, muhaceret meselesi (g\u00f6\u00e7men) mevcut n\u00fcfusu ya\u015fatmak meselesi vard\u0131r. Harp ve sefalet y\u00fcz\u00fcnden azalan n\u00fcfusun tezyidi ( artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ), hari\u00e7ten muhacir ( g\u00f6\u00e7men ) celbi (getirilmesi) i\u00e7in ne gibi tedbirler al\u0131nacak ?<\/p>\n\n\n\n Suphi Nuri Bey \u2013 \u0130stikbalde yaln\u0131z m\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131z ? Yoksa bir devletle mi ittifak edece\u011fiz ?<\/p>\n\n\n\n \u00a0 Ahmet Emin Bey \u2013 Hakimiyeti Milliyeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek me\u015fru addedilecek mi? Sonra birde memur meselesi vard\u0131r. F\u0131rkalara mensup memurlarla devlete mensup memurlar vard\u0131r. Bir f\u0131rka ( Parti )mevkii iktidara gelince di\u011fer f\u0131rkaya mensup memurlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 laz\u0131m gelecek. Bu y\u00fczden m\u00fctehass\u0131s memurlardan istifade imkan\u0131 kalmayacak. Bunlar hakk\u0131nda bir tedbir al\u0131nacak m\u0131? \u201c<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u201c SAVA\u015eIN SORUMLUSU ENVER PA\u015eA\u2019DIR \u201c<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazi, burada elinin bir hareketiyle sorular\u0131 kesti ve kendisi bir soru sordu :<\/p>\n\n\n\n \u201c \u0130stanbul\u2019da hilafet ve saltanat meselesi mevzubahis oluyor mu ?\u201d Soruyu \u0130smail M\u00fc\u015ftak Bey cevapland\u0131rd\u0131 \u2018 G\u00f6n\u00fcllerde mevzubahis oluyor \u2018 (\u0130\u00e7ten i\u00e7e konu\u015fuluyor ) dedi.<\/p>\n\n\n\n Gazi \u2018 Ne suretle \u2018 diye sorunca devam etti;<\/p>\n\n\n\n \u201c \u0130stanbul\u2019da memnuniyet veya gayrimemnuniyet meselesi var. Halk kendisinin memnun edilip edilmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Saltanat ve hilafet meselesi de halk\u0131n memnuniyet veya ademi memnuniyeti suretinde mevzubahis oluyor. \u0130stanbul Halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kitlesini te\u015fkil eden memurin s\u0131n\u0131f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00fcmitsizlik i\u00e7indedir. \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazi bu s\u00f6zleri not al\u0131rken Suphi bey \u201c Mudanya M\u00fctarekesi yap\u0131lmasayd\u0131 ordular harekat\u0131na devam etseydi daha iyi olmaz m\u0131 idi ? \u201c diye sordu. Gazi \u015fu cevab\u0131 verdi;<\/p>\n\n\n\n \u201c Mudanya Ate\u015fkesi ile ordu hareketiyle elde edilecek sonu\u00e7lar\u0131 elde etmi\u015fsek bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini belirsiz bir s\u00fcre uzatmaya ne gerek var ?<\/p>\n\n\n\n Sava\u015f sorumlular\u0131na temas etmi\u015fsiniz. \u0130tiraf ederim ki ben, Osmanl\u0131 devletinin nas\u0131l bir maksat ve gaye ile sava\u015fa girdi\u011fini anlam\u0131\u015f de\u011filim. Harpten b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ka\u00e7\u0131nmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcyd\u00fc ? Hi\u00e7 olmazsa daha sonra giremez miydik ? Bunlar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde fayda vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sava\u015fa girdikten sonra y\u00f6netim bak\u0131m\u0131ndan bir\u00e7ok hatalar i\u015flenmi\u015ftir. Ordular\u0131n g\u00f6revi \u00fclkelerin kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Bunu unutup yabanc\u0131lar\u0131n gayelerine alet olmak do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Sava\u015f\u0131 y\u00f6netenler kendi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 unutup ba\u015fkalar\u0131n\u0131n esiri olmu\u015ftur. Kendi \u00fclkemizi savunmaya yetmeyen kuvvetlerimizi, Gali\u00e7ya\u2019ya Makedonya\u2019ya ve \u0130ran\u2019a g\u00f6ndermekle hata edilmi\u015ftir. Bu hatalar\u0131n birinci sorumlusu Enver Pa\u015fa\u2019d\u0131r. Onun emriyle hareket eden kumandanlar\u0131 sorumlu tutmak do\u011fru de\u011fildir. Onlar g\u00f6revlerini yapm\u0131\u015flard\u0131r. Politik sorumlular da \u00f6lm\u00fc\u015flerdir. Bu y\u00fczden hangi sorumlulardan bahsediyorsunuz ?<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u201c OLAYLAR ANKARA\u2019YI BA\u015eKENT YAPMI\u015eTIR \u201c<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazi (devamla) \u2013 Merkezi h\u00fck\u00fcmet neresi olacak diye sorulmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n H\u00fck\u00fcmet merkezi neresi olmal\u0131d\u0131r ? D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Bendenizce iki noktadan tetkikat yapmak icapeder, Biri her nevi taarruz ve tecav\u00fcze kar\u015f\u0131 yerinden k\u0131p\u0131rdam\u0131yarak kuvvet ve sukunetini muhafaza edebilecek bir yer olmal\u0131. Bu itibarla tabii memleketin merkezini ara\u015ft\u0131rmak laz\u0131m. Yoksa bir geminin topundan tela\u015fa d\u00fc\u015febilecek bir yerde h\u00fck\u00fcmet merkezi olamaz.<\/p>\n\n\n\n \u0130kincisi H\u00fck\u00fcmet merkezi \u00f6yle bir yerde olmal\u0131 ki h\u00fck\u00fcmet nazar\u0131n\u0131 memleketin b\u00fct\u00fcn muhitlerine m\u00fcsavi ( e\u015fit ) surette atfedebilsin. Memleketin bir kenar\u0131na \u00e7ekildi\u011fimiz zaman vatan\u0131n bizden uzak kalan gayri mamur yerlerini unutuveriyoruz. Biliyorsunuz ki Anadolu bug\u00fcn ba\u015ftan ba\u015fa harabe halindedir. Kasaba ve \u015fehir denilen yerler de \u00f6yledir. Ni\u00e7in b\u00f6yledir ? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130stanbul\u2019u merkezi h\u00fck\u00fcmet yapm\u0131\u015f\u0131z ve kendimizi yaln\u0131z onun cazibesine kapt\u0131rm\u0131\u015f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Bir\u00e7ok sebepler ba\u015fkentin ( Ankara \u2013 Kayseri \u2013 S\u0131vas ) m\u00fcsellesi (\u00fc\u00e7geni ) i\u00e7inde bir noktada olmas\u0131n\u0131 icab ettiriyor. Bu \u00fc\u00e7genin ortas\u0131nda bulunan Ankara pekala ba\u015fkent olabilir. Esasen olaylar da oras\u0131n\u0131 merkez yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sizin gibi ayd\u0131nlar ve ulusu ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer Ankara\u2019ya, hatta Van\u2019a, Erzincan\u2019a ve Bitlis\u2019e gitmelisiniz. \u0130\u015fte Ziya G\u00f6kalp Diyarbak\u0131r\u2019da. Orada bir gazete \u00e7\u0131kar\u0131yor. K\u0131sa s\u00fcrede \u00e7evresinde yaratt\u0131\u011f\u0131 hassasiyet \u00e7ok dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n Sizin gibi m\u00fcnevverler ( ayd\u0131nlar ) gidecekleri yerlerde ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir alem yaratabilirler. Memleketin yaln\u0131z bir yerinde de\u011fil, be\u015f on yerinde birer ilim merkezi, nur merkezi, irfan merkezi yapmal\u0131y\u0131z. Millet bahtiyar olsun. H\u00fck\u00fcmet merkezi neresi olmal\u0131 ? Ben b\u00f6yle bir meseleden bahsedilmesini bile yerinde bulmuyorum.<\/p>\n\n\n\n \u0130stanbul\u2019dan bahsediyorduk. \u0130stanbul H\u00fck\u00fcmet merkezi olmad\u0131ktan sonra kendi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile m\u00fctenasip ( oran\u0131nda ) bir idare te\u015fkilat\u0131na malik olacak. Fakat hi\u00e7bir zaman m\u00fcstesna bir \u015fehir gibi hususi bir idareye malik olmayacak. \u201c<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u201c ERMEN\u0130LERE TOPRAK VER\u0130LMEZ \u201c<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazi, konu\u015fmas\u0131n\u0131n devam\u0131nda \u00fclkenin n\u00fcfusu ile ilgili soruyu cevapland\u0131rd\u0131. \u201c Hakikaten n\u00fcfusumuz arazimize g\u00f6re pek azd\u0131r. Bunun sebebi basittir \u201c diyerek \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n\n\n\n \u201c Vaktiyle b\u00fcy\u00fck imparatorluklar tesisine ( kurmaya ) heves ettik. F\u00fctuhat yapt\u0131k. D\u00fcnyay\u0131 almak istedik. Her zaptetti\u011fimiz yere Anadolu halk\u0131n\u0131 g\u00f6nderdik. Oralarda \u00f6ld\u00fcrtt\u00fck. Avrupa\u2019n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131, M\u0131s\u0131r, Irak\u0131, Hicaz\u0131, Yemeni m\u00fcdafaa ve muhafaza i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk gen\u00e7lerinin say\u0131s\u0131n\u0131 kim bilir ? Bunu telafi i\u00e7in s\u0131hh\u0131 ve i\u00e7timai tedbirler alaca\u011f\u0131z. Hari\u00e7\u2019ten (D\u0131\u015fardan) muhacir ( g\u00f6\u00e7men ) getirece\u011fiz. Askerlik m\u00fcddetini azaltaca\u011f\u0131z. \u0130nsan kuvveti yerine makine kuvveti ikame edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n Suphi Nuri \u2013 Pa\u015fa Hazretleri ortada bir de Ermeni yurdu meselesi var. Bunlar yurt verilmezse \u015furaya, buraya m\u00fcnferiden ( tek ba\u015f\u0131na ) gelebilecekler mi ?<\/p>\n\n\n\n Gazi \u2013 M\u00fcnferiden gelmelerini menedemeyiz. Bu yurdu yaln\u0131z Ermeniler istemiyorlar. Keldaniler, Asuriler, daha bilmem kimler bu hevese d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer bunlar\u0131n hepsine birer yurd verme\u011fe kalkarsak bizim elimizde yurd kalmaz. Bizden o kadar \u00e7ok \u015feyler istiyorlar. \u201c<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n H\u0130LAFET SORUNU<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazi – \u201c \u015eimdi hilafet meselesi hakk\u0131nda konu\u015fal\u0131m. Velit beyefendi siz nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz, nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? \u201c<\/p>\n\n\n\n Velid Bey \u2013 \u201c Say\u0131n Pa\u015fam, ben bu meseleyi d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. Bar\u0131\u015ftan sonraya b\u0131rak\u0131lmas\u0131ndan yanayd\u0131m. \u015eimdi hepsinin \u00fcst\u00fcnde olan \u00fclkemizi d\u00fc\u015fmandan kurtarmak oldu\u011fu i\u00e7in b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00e7abam\u0131z\u0131n buna ayr\u0131lmas\u0131ndan yanay\u0131m. Diyorum ki bunlar \u00e7ok esasl\u0131 meselelerdir. Bunu iyice ara\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in zihinler di\u011fer meselelerden uzak olmal\u0131d\u0131r. \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazi – \u201c Arkada\u015flar bir fikir ileri s\u00fcrecekler mi ? M\u00fcsaade ederseniz yine ben devam edeyim. \u00c7ok istenirdi ki bu sorunun tart\u0131\u015fmas\u0131 bar\u0131\u015ftan sonraya kals\u0131n. Fakat \u015fimdi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki bundan hararetle bahsedenler var. Biz \u2018 Zaman\u0131 de\u011fil. Sukuneti koruyal\u0131m, as\u0131l u\u011fra\u015facak \u00f6nemli g\u00f6revlerimiz vard\u0131r \u2018 diyelim. Fakat \u015e\u00fckr\u00fc Efendi \u2013 Karahisar ( Afyon Milletvekili ) \u2013 diyor ki \u2018 Halife \u015fu demektir. Halifenin yetkisi \u015fudur, g\u00f6revi budur. \u201c ve d\u00fc\u015f\u00fcnce t\u00fcm ulusun akl\u0131na giriyor. Madem ki olumsuz hareket vard\u0131r. Bunu kar\u015f\u0131lamak zorunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Yapmak istedi\u011fimiz bilim, ilim ve dinsel y\u00f6nden bu \u00fclkenin ve ulusun hayat\u0131 refah\u0131 ve saadeti bak\u0131m\u0131ndan do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesidir. \u201c<\/p>\n\n\n\n Falih R\u0131fk\u0131 (Atay ) Bey \u2013 Pa\u015fam sulhtan ( bar\u0131\u015ftan ) sonra daha g\u00fc\u00e7 olur. En uygun d\u00f6nem bug\u00fcnd\u00fcr. \u201c<\/p>\n\n\n\n Ahmet Emin ( Yalman ) Bey \u2013 Durumun a\u00e7\u0131k olmamas\u0131ndan ileri gelmiyor m\u00fc ? Hilafetin t\u00fcm \u0130slam alemini i\u00e7ine alan bir m\u00fcessese oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. Bir i\u00e7 mesele olmak niteli\u011fini kaybeder. \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazi \u2013 \u201c Biz bu meseleyi siyaseten halletmi\u015fizdir. D\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnde yeni ve m\u00fcstakil ( ba\u011f\u0131ms\u0131z ) bir T\u00fcrk devleti vard\u0131r. Devleti kuran milletin bir T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi vard\u0131r. Memleketin yegane, hakiki m\u00fcmessili (temsilcisi ) bu meclistir. T\u00fcrkiye Devletinin reisi de vard\u0131r. Bu \u015fekil \u015fer\u2019idir, ilmidir, \u00f6zellikle devletin istikbalini en iyi koruyabilecek bir \u015fekildir. T\u00fcrkiye Devleti ba\u015fka bir makam tan\u0131maz. Zaten ba\u015fka bir makam yoktur. Hilafetin resmi durum ve niteli\u011fi yoktur.<\/p>\n\n\n\n Hilafet demek t\u00fcm islam alemine \u015famil ( kapsayan ) bir idare noktas\u0131 demek ise tarihte bu hi\u00e7bir vakit ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn islam aleminin halife s\u0131fat\u0131yla bir ki\u015fi taraf\u0131ndan idaresi de vaki de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Hazreti Ali d\u00f6neminde \u201c S\u0131ffin \u201c Sava\u015f\u0131ndan sonra \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 halife ad\u0131 alt\u0131nda , emir \u2013 \u00fcl m\u00fcminin ad\u0131 alt\u0131nda iki ki\u015finin y\u00f6netiminde kald\u0131. Bir tarafta Ali halifeyim diye h\u00fck\u00fcmet etmi\u015fti. \u00d6te tarafta da Muaviye ayn\u0131 s\u0131fatla h\u00fck\u00fcmet ediyordu. Abbasiler d\u00f6neminde ise bir tarafta Ba\u011fdat\u2019ta, di\u011fer tarafta End\u00fcl\u00fcs\u2019te halifeyim diye saltanat s\u00fcrenler vard\u0131. Bug\u00fcn Fas\u2019ta ve Sudan\u2019da halife var. Onlar da kendilerine Emir-\u00fcl M\u00fcmin diyorlar. Bundan b\u00f6yle t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 hilafet ad\u0131 alt\u0131nda bir noktaya ba\u011flaman\u0131n imkan\u0131 yoktur. \u015eimdi M\u0131s\u0131r, Hindistan, T\u00fcrkiye ve Bat\u0131 islamlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendi \u00e7evrelerinin \u015feraitinden ( \u015fartlar\u0131ndan ) ananelerinden, geleneklerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131larak \u2018 \u00dcmmet \u2018 ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015fmelerine nas\u0131l imkan tasavvur olunabilir. Bu tarihin h\u00fckm\u00fcd\u00fcr. Di\u011fer taraftan dinin h\u00fck\u00fcmleri de ayr\u0131 de\u011fildir. Hakikaten din y\u00f6n\u00fcnden hilafet denilen \u015fey yoktur. Peygamber \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n \u201c Benden 30 y\u0131l sonra hilafet yoktur. \u201c<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n TEK DERECEL\u0130 SE\u00c7\u0130M<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazi, daha sonra kuraca\u011f\u0131 Halk F\u0131rkas\u0131\u2019n\u0131n ilkeleri ve \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdi. Meclisteki grupla\u015fmalara de\u011findi. Daha sonra sorulara devam edildi:<\/p>\n\n\n\n Ahmet Emin Bey \u2013 \u201c Pa\u015fa Hazretleri bir dereceli intihab (se\u00e7im ) hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz ? \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazi \u2013 \u201c Mevcut intihabat ( se\u00e7im ) kanunu bizim bug\u00fcnk\u00fc prensiplerimize mutab\u0131k ( uygun ) de\u011fildir. H\u00fck\u00fcmetin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re d\u00fczenlemi\u015ftir. Do\u011frudan do\u011fruya halkla temasa gelerek intihab yapmak laz\u0131md\u0131r. Fakat \u015fimdi buna zaman yoktur. V\u00fccuda getirece\u011fimiz f\u0131rka daha milli ve makul \u015fekiller tanzim etsin. \u201c<\/p>\n\n\n\n Ahmet Emin Bey \u2013 \u201c Halide Edip Han\u0131mefendi\u2019yi meb\u2019us ( milletvekili ) g\u00f6rebilecek miyiz ? \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazi \u2013 \u201c Bu hususta kanunda bir sarahat ( a\u00e7\u0131kl\u0131k ) yoktur. Mamafih \u015fimdiye kadar elli bin z\u00fckur ( erkekler ) n\u00fcfusa bir mebus \u00e7\u0131km\u0131yor muydu ? \u015eimdi alel\u0131tlak ( Genel olarak ) elli binde bir mebus dersek o zaman bu kay\u0131tla erkeklerle beraber kad\u0131nlar da mevzuu bahis olur. Kad\u0131nlara bu alel\u0131tlak tabiri ile bir intihab ( se\u00e7im ) hakk\u0131 verilmi\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n Halide Edip Han\u0131m \u2013 \u201c Pa\u015fam bu karar\u0131 bu meclis verir mi ? Yoksa ikinci bir meclis mi verir ? \u201c<\/p>\n\n\n\n Gazi \u2013 \u201c Bu noktay\u0131 ben baz\u0131lar\u0131 ile konu\u015ftum. Buna hen\u00fcz itiraz edenler var. Fakat erge\u00e7 olacakt\u0131r. Buhara\u2019da \u0130ran\u2019da Afganistan\u2019da m\u00fcsl\u00fcmanlar \u015fapka giyerler. \u015eapka ile namaz k\u0131larlar. Hicaz\u2019da, Yemen\u2019de de b\u00f6yledir. Bizden her yerden fazla m\u0131 taassup ( Ba\u011fnazl\u0131k ) vard\u0131r? \u201c<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n 6 SAAT S\u00dcRD\u00dc<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Gazi\u2019nin a\u011fz\u0131ndan gelece\u011fe y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00f6\u011frenmenin heyecan\u0131 i\u00e7indeki gazeteciler, O\u2019nu soru ya\u011fmuruna tutarken, zaman\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini farketmemi\u015flerdi. 16 Ocak Sal\u0131 ak\u015fam\u0131 saat 21.30\u2019da ba\u015flayan toplant\u0131 geceyar\u0131s\u0131n\u0131 da a\u015fm\u0131\u015f, saat 03.00\u2019de sona ermi\u015fti. Gazi, salonda bulunanlara veda ederek ayr\u0131lmadan \u00f6nce son s\u00f6z olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n\n\n\n \u201c Atiye ( Gelece\u011fe ) ait politikam\u0131z hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmek arzusunu izhar buyurmu\u015f idiniz. Bunu uzun uzad\u0131ya \u015fimdi g\u00f6r\u00fc\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ba\u015fka bir zamana b\u0131rakal\u0131m. Yaln\u0131z \u015funlar\u0131 da ifade edeyim:<\/p>\n\n\n\n Sulh olmak ihtimali vard\u0131r. Olmamak ihtimalini de nazar\u0131 dikkatte tutmaktay\u0131z.Tedbirlerimiz vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc can\u0131m\u0131z \u00e7ok yand\u0131, \u00e7ok aldat\u0131lm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Hatta bug\u00fcn bile aldat\u0131lm\u0131\u015f bir haldeyiz. Mudanya mukavelesinin ahkam\u0131na ( h\u00fck\u00fcmlerine ) mugayir ( kar\u015f\u0131t ) hareketler oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sulh olduktan sonra \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmak luzumuna kaniyiz. Bunun i\u00e7in zayiat\u0131m\u0131z\u0131 ( kay\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131 ) en az bir zamanda telafi edecek esasl\u0131 bir program yapmaya mecburuz. Bu program \u00fczerine f\u0131rka te\u015fekk\u00fcl edecektir.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n TBMM Ba\u015fkan\u0131 ve Ba\u015fkomutan Mustafa Kemal, \u0130zmit\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lan gazetecilere gelece\u011fe y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klay\u0131p , yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc at\u0131l\u0131mlar\u0131 anlat\u0131rken bunlar\u0131n yaz\u0131lmamas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Mustafa Kemal, bu arada o g\u00fcnlerde toplumda tart\u0131\u015fma konusu olan baz\u0131 sorunlar hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirtmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n Gazeteciler Ba\u015fkomutana verdikleri s\u00f6ze sad\u0131k kalarak toplant\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini a\u00e7\u0131klamad\u0131lar. \u0130zmit\u2019e gidip O\u2019nunla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerinden s\u00f6zettiler, T\u00fcrkiye\u2019nin yeni bir d\u00f6nemin ba\u015f\u0131nda oldu\u011funu belirttiler, ancak sorular ve cevaplar y\u0131llarca gizli kald\u0131. Bu s\u00fcre i\u00e7inde Cumhuriyet\u2019in temel ta\u015flar\u0131 olan devrimler pe\u015fpe\u015fe ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f, T\u00fcrkiye ile \u00e7a\u011fda\u015f bat\u0131 \u00fclkeleri aras\u0131ndaki u\u00e7urumun kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 Mustafa Kemal\u2019in bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda s\u00f6ylediklerinin \u00e7o\u011fu ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Ancak toplant\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi hala gizliydi. Kim ne sordu, ne cevap ald\u0131, Mustafa Kemal\u2019i k\u0131zd\u0131ran sorular soruldu mu, bunlar bilinmiyordu. \u201c Kabuk de\u011fi\u015ftiren \u201c \u00fclkede \u00f6ylesine \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler olmu\u015ftu ki bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 unutulmu\u015f, gitmi\u015fti. Ama unutmayanlar da vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Mustafa Kemal\u2019in \u0130zmit\u2019teki bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda O\u2019nun refakat subay\u0131 olarak bulunan, daha sonra girdi\u011fi se\u00e7imlerde Siirt\u2019ten milletvekili se\u00e7ilen ve Milliyet Gazetesi\u2019nde ba\u015fyazarl\u0131k yapan Mahmut ( Soydan ) Bey, 1929 y\u0131l\u0131nda Gazi\u2019ye ba\u015fvurarak toplant\u0131 i\u00e7eri\u011finin yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in iznini istedi. Mahmut ( Soydan ) Bey, toplant\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir tarihi olay oldu\u011funu, gelecek ku\u015faklar\u0131nda okumas\u0131 gerekti\u011fini belirterek tutanaklar\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 gerekti\u011fini savundu. Gazi, bu izni verince toplant\u0131n\u0131n metni, \u201c Gazi ve \u0130nkilap \u201c ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 26 Kas\u0131m 1929 \u2013 7 \u015eubat 1930 tarihleri aras\u0131nda Milliyet Gazetesi\u201dnde yay\u0131nland\u0131. Soydan, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn baz\u0131 \u00f6nemli konu\u015fmalar\u0131n\u0131 da bu metnin sonuna eklemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n Bu yay\u0131ndan 40 y\u0131l sonra, Kocaeli Milletvekili \u0130smail Arar \u2013 Milli E\u011f,t,m, Adalet ve Devlet Bakanl\u0131klar\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u2013 Gazi\u2019nin bu bas\u0131n toplant\u0131s\u0131n\u0131n gazete sayfalar\u0131 aras\u0131nda unutulup gitti\u011fini, hatta \u2013 kendi ifadesiyle \u2013 T\u00fcrk Devrim Tarihi Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan<\/p>\n\n\n\n \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn Tamim, Telgraf ve beyannameleri adl\u0131 kitaplara\u201d da al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce kollar\u0131 s\u0131vad\u0131 ve bu tarihi olay\u0131 \u201c Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u0130zmit Bas\u0131n Toplant\u0131s\u0131 \u201c ad\u0131 alt\u0131nda kitap haline getirdi. T\u00fcrk tarihine b\u00fcy\u00fck bir hizmette bulunan \u0130smail Arar\u2019\u0131n 1969 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bu kitab\u0131 , bu konuda ba\u015fvurulacak en sa\u011fl\u0131kl\u0131 kaynakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u201c \u0130lk defa h\u00fcrriyet ihtilalinin bayra\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7an , bu sancak alt\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 fedai ve kahramanlarla d\u00f6rt sene i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir ordu ve yeni bir devlet kuran Mustafa Kemal Pa\u015fa, bug\u00fcn bir inkilap m\u00fccadelesinin ba\u015f\u0131nda ve ba\u015flang\u0131c\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u015eimdiye kadar bu memlekette kurtar\u0131c\u0131 fikirler yok de\u011fildi. Fakat ilk tecedd\u00fct g\u00fcnlerinden beri gelip ge\u00e7en nesiller aras\u0131nda hi\u00e7 kimsede bu fikirleri tatbik edecek cesaret ve feragat yoktu. Mustafa Kemal Pa\u015fa mahvolmu\u015f zannolunan zaferi kazand\u0131ktan sonra herkesin \u015f\u00fcphe ve tecedd\u00fctle ( yenile\u015fme, yenilik ) g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc fikirlerini ortaya att\u0131. Zira biliyordu ki bu mefkurelerle (\u00fclk\u00fclerle) tutu\u015fmu\u015f reislerin arkas\u0131nda s\u0131rf kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n iradesi ve feday\u0131 nefsi ( nefislerini feda etmesi ) ile halasa ( kurtulu\u015fa ) eren bu vatan ve bu milleti tekrar \u0130stanbul\u2019daki Saray ve Bab\u0131aliye teslim etmek cinayettir.<\/p>\n\n\n\n Vakit Gazetesi Ba\u015fyazar\u0131 Ahmet Emin Yalman ise \u201c Milli \u0130stikbal haz\u0131rl\u0131klar\u0131 \u201c ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u00f6zetle \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n\n\n\n \u201c Alt\u0131 gazetenin ba\u015f muharrirleri Mustafa Kemal Pa\u015fa Hazretlerinin etraf\u0131nda bir kavis \u00e7evirmi\u015ftik.<\/p>\n\n\n\n Alt\u0131 m\u00fctehass\u0131s gazetecinin dima\u011f\u0131ndan do\u011fan suallerin arkas\u0131 al\u0131n\u0131ncaya kadar yar\u0131m saat ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n Mustafa Kemal Pa\u015fa alt\u0131 saat m\u00fctemadiyen m\u00fcselsel ( zincirleme, ard arda ) bir tarzda izahat verdiler. Kendileri s\u00f6z s\u00f6ylerken rehberli\u011fin en m\u00fckemmel numunesine malik olman\u0131n bizim vaziyetimizde bir millet i\u00e7in ne kadar fevkalade bir manevi servet oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve b\u00fcy\u00fck bir kalp kuvveti duyuyordum.<\/p>\n\n\n\n \u0130zmit\u2019e giderken bende bedbinli\u011fe ( karamsarl\u0131k ) yak\u0131n hisler vard\u0131. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum:<\/p>\n\n\n\n \u2018 Misak\u0131 Milli\u2019yi tahakkuk ettirdik. Birka\u00e7 sene evvelki halimize nazaran bu netice havsalaya s\u0131\u011fmaz bir muvaffakiyettir. Fakat ba\u015fka bir memleket sulh akdedince ( Bar\u0131\u015f imzalay\u0131nca ) belki de tabii hayata avdet etmeyece\u011fiz. Ortada bu yolda \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131rl\u0131k yok. \u0130stikbale ait hedeflerimiz tesbit edilmemi\u015f ve zihinlere yerle\u015fmemi\u015f. Mustafa Kemal Pa\u015fa Hazretleri istikbali haz\u0131rlayabilecek en b\u00fcy\u00fck kuvvettir. Bu kuvvet milli mesainin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ecek yerde bir ( Halk F\u0131rkas\u0131 ) kurarak s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri ihdas etmek ( meydana getirmek ) istidad\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu \u00e7\u0131\u011f\u0131r mahdut ( k\u0131s\u0131tl\u0131 ) milli kuvvetlerimizin birbirini muattal ( kullan\u0131lmaz ) b\u0131rakmas\u0131na sebep olmayacak m\u0131 ? \u201c<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fte \u0130zmit!e b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcncelerle gittim. Yap\u0131lan haz\u0131rl\u0131klar\u0131n mahiyetine nazaran endi\u015felerimin yersiz oldu\u011funa itminan kesbettim. ( y\u00fcrekten inand\u0131m ) M\u00fcsterih bir kalple d\u00f6n\u00fcyorum. Pa\u015fa Hazretleri ba\u015ftan ba\u015fa bir harabe halinde bulunan memleketin imar ve i\u2019las\u0131 ( y\u00fckseltilmesi ) i\u00e7in b\u00fct\u00fcn milletin yeni bir Misaki Milli, bir \u00c7al\u0131\u015fma Misaki Millisi ile i\u015fe giri\u015fmesi laz\u0131m geldi\u011fi m\u00fctelaas\u0131nda bulunuyorlar.<\/p>\n\n\n\n Mustafa Kemal Pa\u015fa Hazretlerinin sulhtan ( bar\u0131\u015ftan ) sonras\u0131 i\u00e7in d\u00fcrbin ( uza\u011f\u0131 g\u00f6ren ) bir milli rehber mevkiinde bulunmas\u0131 ve bizi salaha (Bar\u0131\u015fa, rahatl\u0131\u011fa) , \u00fcmrana, irfana sevkedecek kuvvetleri esasl\u0131 bir surette haz\u0131rlamas\u0131, saf memleket hisleri besleyen her T\u00fcrk\u00fcn kalbinde derin bir itimat uyand\u0131racakt\u0131r. Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n verdi\u011fi izahat bizi ikna etmi\u015ftir. \u00d6yle zannediyoruz ki memleketimizde pek \u00e7oklar\u0131m\u0131z\u0131n hayalinden ge\u00e7meyen bir tarz ve zeminde yeni bir istikbal haz\u0131rlanmaktad\u0131r \u201c<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Tevhid-i Efkar Gazetesi\u2019nin 21 Ocak 1923 tarihli say\u0131s\u0131nda Eb\u00fczziyazade imzas\u0131yla yay\u0131nlanan \u201c Mustafa Kemal\u2019in faaliyet program\u0131 \u201c ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131da da \u015f\u00f6yle deniyordu:<\/p>\n\n\n\n \u201c Mustafa Kemal Pa\u015fa ile ilk m\u00fclakattan sonra \u0130zmit\u2019ten yaz\u0131p g\u00f6nderdi\u011fimiz mektupta bu m\u00fclakat\u0131n bizde b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu intiba\u0131 (izlenimi) \u015fu c\u00fcmle ile \u00f6zetlemi\u015ftik:<\/p>\n\n\n\n \u201c Ba\u015fkumandan bug\u00fcne kadar bir m\u00fccahit ( sava\u015f\u00e7\u0131 ) idi. Bundan sonra bir m\u00fcceddit ( yenileyen, yenilik\u00e7i ) olmaya azmetmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Filhakika ( ger\u00e7ekten ) m\u00fccadele-i milliye\u2019nin ( milli m\u00fccadelenin) m\u00fcbdii ( bulucusu, ke\u015ffedicisi ) olan Mustafa Kemal Pa\u015fa m\u00fccahedenin ( sava\u015f\u0131n ) ilk hedefi olan memleketi d\u00fc\u015fman istilas\u0131ndan kurtaracak hududu milliyemizi temin eylemek ( Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131za ula\u015fmak ) gayesine vas\u0131l buldu\u011funa ( vard\u0131\u011f\u0131na) kail ( raz\u0131 ) de\u011fildir. Onun fikri ve kanaatince m\u00fccahedenin ikinci ve as\u0131l m\u00fchim bir hedefi daha vard\u0131r ki o da memlekete hakiki bir kati bir tecedd\u00fct yaparak mevcudiyeti milliyemizi ( milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ) metin esaslar \u00fczerine oturtmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Hareketi milliyemizin mahiyetini bihakk\u0131n ( hakk\u0131yla ) ihata etmi\u015f ( anlam\u0131\u015f ) olanlar\u0131n kaffesi ( t\u00fcm\u00fc ) ba\u015fkomutan\u0131n bu noktai nazar\u0131n\u0131, bu fikir ve kanaatini musip ( yan\u0131lmaz ) g\u00f6rmekte teredd\u00fct etmezler “<\/p>\n\n\n\n Bizim i\u00e7tihad\u0131m\u0131zca da ( fikrimizce) \u015fimdiye kadar yap\u0131lm\u0131\u015f olan i\u015fler m\u00fccahede sahas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir hatva (ad\u0131m ) te\u015fkil etmekle beraber as\u0131l m\u00fchim, me\u015fakkatli ve ayn\u0131 zamanda feyizli i\u015fler bundan sonra ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Hareketi Milliye\u2019nin bu suretle ikinci bir k\u0131sm\u0131 daha oldu\u011fu ve ikinci k\u0131s\u0131m da h\u00fcsn\u00fc inta\u00e7 edilmedik\u00e7e ( iyi sonu\u00e7lanmad\u0131k\u00e7a) memleketimize bihakk\u0131n kurtulmu\u015f nazar\u0131 ile bakmamak laz\u0131m geldi\u011fi esas\u0131 bir surette takarr\u00fcr ettikten ( kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan ) sonra ilk hat\u0131ra gelen \u015fey m\u00fccahedemizin sulhun tesisi ile birlikte a\u00e7\u0131lacak olan ikinci safhas\u0131nda yeni cidale ( zorlu u\u011fra\u015fa ) , yeni mesaiye ge\u00e7mede kim rehber olabilecektir? Bunun cevab\u0131 da pek basittir. Hareketi Milliyenin ilk safhas\u0131n\u0131 kim idare ve zaferle tetvi\u00e7 etmi\u015f ( ta\u00e7land\u0131rm\u0131\u015f ) ise ikinci safhada da ayn\u0131 sahibi himmetin faaliyeti milliyeye rehber olmas\u0131 laz\u0131m gelir.<\/p>\n\n\n\n ….. Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n bu yeni faaliyet devresinde takip edece\u011fi program telhis edilmek ( \u00f6zetlemek ) laz\u0131m gelirse \u2013 ki Halk F\u0131rkas\u0131\u2019n\u0131n esas\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir. Hakimiyeti Milliyeye istinaden memleketi tecedd\u00fct ( yenili\u011fe ) ve islaha sevk etmek ve bu tecedd\u00fct ve \u0131slah\u0131 da halk\u0131n manen mesut, maddeten m\u00fcreffeh olmas\u0131 gayelerine tevcih etmektir \u201c denilebilir. \u201c<\/p>\n\n\n\n KAYNAK, Arar \u0130smail \u201c Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u0130zmit Bas\u0131n Toplant\u0131s\u0131 . ( 1969 )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ertan \u00dcnal Kas\u0131m 2005 Gazi\u2019nin 6 b\u00fcy\u00fck gazetenin ba\u015fyazar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama \u201c ERMEN\u0130LERE TOPRAK VER\u0130LMEZ \u201c Gazi Mustafa Kemal, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131 destekleyen gazetecilerle 16 Ocak 1923 g\u00fcn\u00fc \u0130zmit\u2019te bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015f, yakla\u015f\u0131k 6 saat s\u00fcren bu toplant\u0131da gelece\u011fe y\u00f6nelik planlar\u0131n\u0131 ve \u00e7e\u015fitli konulardaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u00e7eri\u011fi 6 y\u0131l gizli tutulan toplant\u0131da Mustafa Kemal bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[22,21,13,18,17,4,16,19,20,14,15],"class_list":["post-38","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-ataturk-basin-toplantisi","tag-ermeni-meselesi","tag-gazi-mustafa-kemal","tag-halkcilik","tag-istanbulun-isgali","tag-kurtulus-savasi","tag-lozan-antlasmasi","tag-osmanli-imparatorlugunun-sonu","tag-turk-basini","tag-turkiye-tarihi","tag-ulusal-kurtulus-savasi"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi-150x150.jpg",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi.jpg",880,655,false],"post_slider_layout_portrait_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi.jpg",880,655,false],"post_slider_layout_square_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi.jpg",880,655,false],"post_slider_layout_landscape":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi-600x400.jpg",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi-600x655.jpg",600,655,true],"post_slider_layout_square":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi-600x600.jpg",600,600,true],"full":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2005\/11\/basintoplantisi.jpg",880,655,false]},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions\/50"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}MUSTAFA KEMAL, KONU\u015eULANLARIN YAZILMAMASINI \u0130STEM\u0130\u015eT\u0130<\/h4>\n\n\n\n
TOPLANTININ \u0130\u00c7ER\u0130\u011e\u0130 6 YIL G\u0130ZL\u0130 TUTULDU<\/h3>\n\n\n\n
BA\u015eYAZARLAR NELER YAZDI?<\/h4>\n\n\n\n
<\/strong>Mustafa Kemal\u2019in bas\u0131n toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lan ba\u015fyazarlar, O\u2019nun iste\u011fi \u00fczerine konu\u015fulanlar\u0131 yazmam\u0131\u015f ama izlenimlerini anlatm\u0131\u015flard\u0131. 19 Ocak 1923 g\u00fcn\u00fc ise Ba\u015fkomutanl\u0131k\u00e7a \u201c Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u0130stanbul Matbuat\u0131 Erkan\u0131na ( Bas\u0131n mensuplar\u0131na ) pek m\u00fchim beyanat\u0131 \u201c ad\u0131 alt\u0131nda bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015f, bu a\u00e7\u0131klamada konu\u015fulanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmlerinin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/h6>\n\n\n\n
AK\u015eAM Gazetesi ba\u015fyazar\u0131 Falih R\u0131fk\u0131 (Atay ) Bey, g\u00f6r\u00fc\u015fmeden sonra \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/h6>\n\n\n\n
<\/u><\/strong><\/h6>\n\n\n\n
<\/u><\/strong><\/h6>\n\n\n\n
\u201c YEN\u0130 B\u0130R \u0130ST\u0130KBAL HAZIRLANMAKTADIR \u201c<\/h3>\n\n\n\n
<\/h3>\n\n\n\n
\u201c MUSTAFA KEMAL\u2019\u0130N FAAL\u0130YET PROGRAMI \u201c<\/h3>\n\n\n\n