{"id":99,"date":"2004-01-31T10:45:19","date_gmt":"2004-01-31T10:45:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ertanunal.com\/?p=99"},"modified":"2024-08-07T14:49:40","modified_gmt":"2024-08-07T14:49:40","slug":"halife-abdulmecid-4-mart-1924-gecesi-sinirdisi-edilmisti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ertanunal.com\/?p=99","title":{"rendered":"HAL\u0130FE ABD\u00dcLMEC\u0130D 4 MART 1924 GECES\u0130 SINIRDI\u015eI ED\u0130LM\u0130\u015eT\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">31 Ocak 2004<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Ertan \u00dcnal<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-pale-cyan-blue-background-color has-background has-medium-font-size\"><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; DOLMABAH\u00c7E SARAYI\u2019NDA SON GECE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-pale-cyan-blue-background-color has-background has-small-font-size\"><strong>TBMM, <\/strong>\u201c Hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve Osmanl\u0131 Hanedan\u0131na mensup ki\u015filerin yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na \u201c ili\u015fkin yasay\u0131 3 Mart 1924 g\u00fcn\u00fc kabul etmi\u015f, karar \u0130stanbul Valisi Ali Haydar Bey taraf\u0131ndan halifeye bildirilmi\u015fti. Halife \u00f6nce karar\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 s\u00f6yleyerek direnmi\u015f, ancak gerekirse \u2018 zora \u2018 ba\u015fvurularak g\u00f6t\u00fcr\u00fclece\u011fi bildirilince kaderine raz\u0131 olmu\u015ftu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>HAL\u0130FEYE, hilafetin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve aile fertleriyle birlikte hemen o gece&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019yi terketmesi gerekti\u011fi nas\u0131l bildirilecekti ?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130stanbul Valisi Ali&nbsp; Haydar Bey, 3 Mart 1924\u2019\u00fc 4 Mart\u2019a ba\u011flayan gece yan\u0131nda Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc Sadettin Bey oldu\u011fu halde otomobille Dolmabah\u00e7e Saray\u0131\u2019na giderken tedirginlik i\u00e7indeydi. G\u00f6zleri, farlar\u0131n ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 yola tak\u0131l\u0131, bu g\u00fc\u00e7 g\u00f6revi nas\u0131l yerine getirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; G\u00fcnlerdenberi gazetelerin diline dolad\u0131\u011f\u0131 \u2018 Hilafet \u2018 konusu nihayet kesin bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flanm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi o g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 tarihi oturumda hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Osmanl\u0131 Hanedan\u0131n\u0131n t\u00fcm mensuplar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilmesine ili\u015fkin yasay\u0131 kabul etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ankara, karar\u0131n hemen o gece uygulanmas\u0131n\u0131 istiyordu. Bu ama\u00e7la \u0130stanbul\u2019a gelen Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Muhittin (\u00dcst\u00fcnda\u011f ) Bey yetkililerle g\u00f6r\u00fc\u015ferek bir plan haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Plana g\u00f6re karar\u0131 halifeye Ali Haydar Bey tebli\u011f edecek (bildirecek), bu i\u015fin sessizce ve \u0130stanbul\u2019u aya\u011fa kald\u0131rmadan yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131. Ba\u015fkentten gelen emir kesindi. Halife karar\u0131 kabullenmeyip kar\u015f\u0131 koyarsa zorla g\u00f6t\u00fcr\u00fclecekti. Bir de halifenin taraftarlar\u0131 meselesi vard\u0131. Onlar son halifenin zorla yurt d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderildi\u011fini \u00f6\u011frenip\u00a0 konvoyun \u00f6n\u00fcn\u00fc keserlerse ne olacakt\u0131 ? B\u00f6yle bir ihtimali d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemiyordu ama gereken her tedbiri almak zorundayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">DOLMABAH\u00c7E G\u00d6ZET\u0130M ALTINDA<\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Emir gelir gelmez Ali Haydar Bey, Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fcyle birlikte gerekti tedbiri almaya ba\u015flad\u0131. \u00d6ncelikle saray\u0131n etraf\u0131 sivil ve resmi giyimli\u00a0 polisler taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131ld\u0131, i\u00e7 ve d\u0131\u015f kap\u0131lara n\u00f6bet\u00e7iler konuldu. Saraydaki g\u00f6revliler, memurlar ve mutfak dairelerindeki b\u00fct\u00fcn hizmetliler g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. \u0130\u00e7erdekilerin olup bitenleri d\u0131\u015far\u0131ya haber vermesini \u00f6nlemek amac\u0131yla santral odas\u0131 da i\u015fgal edildi, telefonlar kesildi. Bu arada Sirkeci Gar\u0131\u2019nda daq gerekli tedbirler al\u0131n\u0131yordu. O gece kalkacak olan Avrupa ( Simplon ) Expresine halife ve yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in 6 vagon eklenmi\u015f, trenin kalk\u0131\u015f saati ileri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">HAL\u0130FE\u2019N\u0130N \u0130T\u0130RAZLARI<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcm haz\u0131rl\u0131klar tamamland\u0131ktan sonra Vali Ali Haydar ve Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc Sadettin Bey saraya girdiler. Halife o s\u0131rada odas\u0131nda damat \u015eerif Abd\u00fclmecid Bey\u2019le sohbet etmekteydi. Kilerciba\u015f\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc (Yenal ) Bey, valinin iste\u011fi \u00fczerine kendisine telefon ederek \u201c Vali Haydar Bey sizinle g\u00f6r\u00fc\u015fmek istiyor \u201c dedi. Ald\u0131\u011f\u0131 cevap \u201c ya! Buyursunlar \u201c oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife sanki kendi istihbarat kaynaklar\u0131ndan her\u015feyi \u00f6\u011frenmi\u015f de b\u00f6yle bir ziyareti bekler gibiydi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ali Haydar ve Sadettin Bey heyecan i\u00e7inde merdivenleri \u00e7\u0131karak halifenin bulundu\u011fu odaya girdiler. Halife onlar\u0131 ayakta ve as\u0131k bir y\u00fczle kar\u015f\u0131lad\u0131. ( Baz\u0131 kaynaklarda ise \u00f6nce Sadettin Bey\u2019in halifeye durumu bildirdi\u011finden, ancak ikna edemeyince Valinin devreye girdi\u011finden s\u00f6zedilir). Halife arada bir sa\u011f eliyle k\u0131r\u0131\u015fan aln\u0131n\u0131 ovu\u015fturuyor, g\u00f6zlerini onlara dikmi\u015f, bekliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Vali, gereken sayg\u0131y\u0131 g\u00f6stererek TBMM\u2019nin ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 halifeye iletti. Halife bu s\u00f6zleri sessizce dinledikten sonra birden \u00f6fkelendi:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Nas\u0131l olur ? \u0130slamiyeti siyaset vas\u0131tas\u0131 olmaktan kurtarmak i\u00e7in hilafet makam\u0131n\u0131 y\u0131kmak, halife-i Resulullah\u2019\u0131 memleket haricine atmak m\u0131 laz\u0131md\u0131r ? Hay\u0131r Vali Bey, B\u00f6yle bir karar\u0131n&nbsp; Millet Meclisinden suduruna ( \u00e7\u0131kmas\u0131na) ihtimal veremiyorum bir t\u00fcrl\u00fc.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Daha sonra devam etti:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Ben Hain-i vatan de\u011filim. Buradan \u00f6lsem de \u00e7\u0131kmam . \u201c<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">END\u0130\u015eE DOLU DAK\u0130KALAR<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife Abd\u00fclmecid&nbsp; bu s\u00f6zleri s\u00f6yledikten sonra h\u0131zla salonu terkederek biti\u015fikteki odaya ge\u00e7ti. Vali Ali Haydar Bey, birden endi\u015felendi. Abd\u00fclmecid Efendi ne maksatla i\u00e7eri girmi\u015fti ? Yoksa TBMM\u2019nin karar\u0131na kar\u015f\u0131 duydu\u011fu \u00f6fkeyi, kendisinden mi \u00e7\u0131karacakt\u0131 ?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Valinin ge\u00e7irdi\u011fi bu heyecan dolu dakikalar\u0131 kendi kaleminden okuyal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Onun maksad\u0131n\u0131 anlayamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in ilk akl\u0131ma gelen \u015fey, karar\u0131 verenler hakk\u0131ndaki gayz\u0131n\u0131 (k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6fkesini ) benden \u00e7\u0131karacak ve kendisiyle hanedan\u0131n intikam\u0131n\u0131 benden almak isteyecek zannettim. Ve kemali metanetle neticeye ve vazife u\u011frundaki mukadderat\u0131ma intizar ettim. ( bekledim)<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fakat bir de bakt\u0131m ki elinde bir tak\u0131m gazete k\u00fcp\u00fcrleri, telgraf veya tahrirat m\u00fcsveddeleri oldu\u011fu halde tekrar geldi ve yana yak\u0131la kendisinin Kuvay-\u0131 Milliye\u2019ye yapm\u0131\u015f oldu\u011fu hizmetleri say\u0131p d\u00f6kmeye ba\u015flad\u0131. Bu evrak\u0131 da \u015fah\u0131t, vesika olarak g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu hali g\u00f6r\u00fcnce ve m\u00fcdafaa tarz\u0131n\u0131 dinleyince helecan ve hayretim zail oldu. Cevaben bunlar\u0131n faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, millet\u00e7e verilmi\u015f bir karar\u0131n tatbikinin zaruri bulundu\u011funu, bu s\u00fcre i\u00e7inde sarayda ne gibi \u015feyler istenirse birlikte g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesine millet\u00e7e m\u00fcsaade edildi\u011fini s\u00f6yledim. \u201c<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife hala direniyordu. Bunun \u00fczerine Ali Hatdar Bey, gitmek istemedi\u011fi takdirde saraydan zorla \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Halife bu s\u00f6zler \u00fczerine ikna olmu\u015ftu. Bu kez verilen s\u00fcrenin \u00e7ok az oldu\u011funu, birlikte g\u00f6t\u00fcrmek istedi\u011fi baz\u0131 ki\u015filerin sarayda bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc. Vali, istedi\u011fi ki\u015filerin evlerinden al\u0131narak saraya getirilece\u011fini bildirdi ve listeyi haz\u0131rlamas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">L\u0130STE HAZIRLANIYOR<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015fa haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in durum haremde kad\u0131nefendi\u2019ye bildirilirken, halife listeyi haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;&nbsp; Listede ad\u0131 bulunupda sarayda olmayanlar polis otolar\u0131yla evlerinden al\u0131n\u0131p saraya getirilirken, gece yar\u0131s\u0131 yap\u0131lan bu operasyonun \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indeydiler.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife\u2019nin \u00f6zel katibi Salih Keramet Nigar da listede ad\u0131 olanlar&nbsp; aras\u0131ndayd\u0131. O geceyi daha sonra yazd\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131nda \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Dolmabah\u00e7e saray\u0131 maiyet binas\u0131ndan gece yar\u0131s\u0131na do\u011fru Mabeyne \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131m. Kap\u0131da bekleyen n\u00f6bet\u00e7i beni ba\u015fyaver odas\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Y\u00fcksek rutbeli bir zabit ( subay ) telefonla \u015fifre yazd\u0131r\u0131yordu. Beni g\u00f6r\u00fcnce beklememi i\u015faret etti. \u0130\u015fini bitirince de kim oldu\u011fumu sordu. Sonra \u00f6n\u00fcndeki el yaz\u0131l\u0131 bir ka\u011f\u0131da bakarak \u2018 bu gece yola \u00e7\u0131kacak olan Abd\u00fclmecid Efendinin maiyetinde siz de bulunacaks\u0131n\u0131z. Ona g\u00f6re haz\u0131rlan\u0131n\u2019 dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Koridorda Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcr\u00fcne rastlad\u0131m. Benden pasaport i\u00e7in iki resim istedi. Sonra \u00fcst kata \u00e7\u0131kt\u0131m. Halife hazretlerinin namaz odas\u0131nda Kuran-\u0131 Kerim okumakta oldu\u011funu a\u00e7\u0131k duran kap\u0131dan g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Duas\u0131n\u0131 bitirince huzuruna girdim. Bana \u201cVali Bey birka\u00e7 saate kadar yola \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirdi. Nereye g\u00f6nderilece\u011fimizden haberim yok. Sizin de beraber bulunman\u0131z\u0131 istedim. Bizimle gelece\u011finizden emin oldu\u011fum i\u00e7inde ad\u0131n\u0131z\u0131 kafile cetveline ge\u00e7irdim\u201d dedi. Haz\u0131r bulundu\u011fumu arzederek ve sayg\u0131yla elini \u00f6perek huzurundan ayr\u0131ld\u0131m. \u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Abd\u00fclmecid Efendi, listesine \u00f6zel doktoru Selahattin Beyle mabeynci H\u00fcseyin Nak\u0131p Turhan Beyi de alm\u0131\u015ft\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><u>S\u0130RKEC\u0130 YER\u0130NE \u00c7ATALCA<\/u><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Abd\u00fclmecid Efendi, \u201c milli iradeyi \u201c kabullenince, hayat\u0131 i\u00e7in endi\u015fe etmesine bir neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015f, sakinle\u015fmi\u015fti. Vali Ali Haydar Bey\u2019e&nbsp; \u201c Ankara , g\u00f6nderilece\u011fimiz mahalli (yeri) tayin etmi\u015f midir ? \u201c diye sordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Validen \u201c Hay\u0131r, bu husus arzunuza b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Cevab\u0131n\u0131 al\u0131nca da \u201c Neyle ve ne tarafa hareket edece\u011fiz \u201c sorusuna cevap bekledi:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; -Size tahsis edilen bir trenle Balkan s\u0131n\u0131r\u0131na&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; -Peki, bu tren bizi nereye kadar g\u00f6t\u00fcrecek ?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; -Bu da arzu ve y\u00fcksek karar\u0131n\u0131za b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sabaha kar\u015f\u0131&nbsp; haz\u0131rl\u0131klar\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 bildirildi. Halife Abd\u00fclmecid, e\u015fleri, o\u011flu \u00d6mer Faruk Efendi, k\u0131z\u0131 D\u00fcrr\u00fc\u015fehvar Sultan ve di\u011fer s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilecekler saray\u0131n Dolmabah\u00e7e Camiine bakan y\u00f6n\u00fc \u00f6n\u00fcn\u00fcde s\u0131ralanm\u0131\u015f otomobillere bindiler. Abd\u00fclmecid Efendi, otomobile binmeden \u00f6nce Vali Ali Haydar Bey\u2019e g\u00f6revinde ba\u015far\u0131lar dilemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sirkeci\u2019den gelen haberler, burada toplanan bir kalabal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. Buna ra\u011fmen halife taraftarlar\u0131n\u0131n son dakikada bir harekete kalk\u0131\u015fabilece\u011fi ihtimali g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutularak kafile yolda ikiye ayr\u0131ld\u0131. Abd\u00fclmecid\u2019in otomobili, ar\u0131za yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu otomobillerle birlikte Tophane yak\u0131nlar\u0131nda bekletilirken, kafilenin di\u011fer b\u00f6l\u00fcm\u00fc olays\u0131z Sirkeci\u2019ye ula\u015ft\u0131 ve istasyonda lokomotifi istim \u00fczerinde beklemekte olan trene bindirildi.&nbsp; Burada da yine bir oyuna ba\u015fvuruldu. Polis M\u00fcd\u00fcr\u00fc Sadettin Bey, Vali Haydar Bey\u2019i \u00f6ndeki vagona bindirerek halifenin bu vagonda bulundu\u011fu izlenimini vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu arada halife Abd\u00fclmecid ve aile fertlerinin bulundu\u011fu ikinci otomobil konvoyu \u2018sahte ar\u0131za\u2019 n\u0131n giderilmesiyle yoluna devam etmi\u015f ve surlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ambarl\u0131 ve \u00c7oban\u00e7e\u015fme aras\u0131nda otomobiller \u00e7amura sapland\u0131, \u015f\u00f6f\u00f6rler ve Jandarmalar taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fckle kurtar\u0131ld\u0131. Daha sonra yol iyice k\u00f6t\u00fcle\u015fti. \u00d6yle ki jandarmalaryol kenar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck\u00e7e ta\u015flar toplay\u0131p tekerlek ge\u00e7itlerine d\u00f6\u015f\u00fcyorlard\u0131. Abd\u00fclmecid Efendi suskunluk i\u00e7inde, hi\u00e7 konu\u015fmuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Maceral\u0131 ve uzun bir yolculuktan sonra nihayet \u00c7atalca \u0130stasyonuna gelindi. Vali Ali Haydar Bey, Abd\u00fclmecid Efendiye \u201c iyi yolculuklar \u201c dileyerek b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir sar\u0131 zarf verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Osmanl\u0131 Hanedan\u0131n\u0131n son mensuplar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Simplon Ekspresi, a\u00e7 bir canavar gibi kilometreleri h\u0131zla yutarken Abd\u00fclmecid Efendi, \u00f6zel katibinden Vali\u2019nin verdi\u011fi zarf\u0131 a\u00e7mas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zarftan 2000 Sterlin\u2019le, s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilenlere ait pasaportlar \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130svi\u00e7re konsoloslu\u011funca vizelenen b\u00fct\u00fcn pasaportlar sadece \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in verilmi\u015fti ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yoktu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><\/h3>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color has-medium-font-size wp-elements-9c33ba91d4556fbd91c0453e0aea3936\">HAL\u0130FEL\u0130\u011e\u0130N KALDIRILMASI KARARI \u0130ZM\u0130R\u2019DE ALINDI<\/h1>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <strong>ZOR DEVR\u0130M<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c ARTIK H\u0130LAFET\u0130 KALDIRMANIN ZAMANI GELM\u0130\u015eT\u0130R \u201c<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal, \u201c Cumhuriyetin ilan\u0131na kar\u015f\u0131 koyamayanlar \u015fimdi halifelik makam\u0131n\u0131 ne olursa olsun tutabilmek gayretine ge\u00e7mi\u015flerdir.\u201d Diyor, kendisine yap\u0131lan&nbsp; halifelik teklifini ise reddediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mustafa Kemal, <\/strong>daha Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ba\u015flarken, gelecekte kurulacak yeni T\u00fcrk Devleti\u2019nin y\u00f6netim \u015feklini Cumhuriyet olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, bu devrimi ne pahas\u0131na olursa olsun ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fini baz\u0131 arkada\u015flar\u0131na da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. O g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde bir hayal gibi g\u00f6r\u00fcnen bu devrim, O\u2019nun ulusundan ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7le ger\u00e7ekle\u015fti. Cumhuriyetin temelini olu\u015fturan B\u00fcy\u00fck Zafer\u2019in kazan\u0131lmas\u0131ndan sonra bu alanda ilk ad\u0131m at\u0131ld\u0131, \u00f6nce 1 Kas\u0131m 1922 de saltanatla hilafet birbirinden ayr\u0131larak saltanat\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Sultan Vahidettin\u2019in 17 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc \u0130ngilizlerin himayesine s\u0131\u011f\u0131narak \u0130stanbul\u2019u terk etmesinden bir g\u00fcn sonra da TBMM taraf\u0131ndan Veliaht Abd\u00fclmecid Efendi\u2019ye \u2018 Halife \u2018 \u00fcnvan\u0131 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">SON HAL\u0130FE<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ancak bu se\u00e7im baz\u0131 \u015fartlarla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. \u00d6zetlemek gerekirse yeni halife \u0130slam D\u00fcnyas\u0131na hitaben bir bildiri yay\u0131nlay\u0131p, kendisini TBMM\u2019nin se\u00e7ti\u011fini bildirecek, TBMM H\u00fck\u00fcmetinin icraat\u0131ndan \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6zedecek, Vahdettin\u2019in tutumunu ele\u015ftirecek, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6steri\u015ften, halk aras\u0131na girip \u00e7\u0131kmaktan ka\u00e7\u0131nacakt\u0131. Mustafa Kemal, hilafetin de kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu, ancak bunun zaman\u0131n\u0131n hen\u00fcz gelmedi\u011fi kan\u0131s\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Halife Abd\u00fclmecid, ba\u015flang\u0131\u00e7ta uydu\u011fu kurallar\u0131 daha sonra g\u00f6rmemezlikten geldi. Kendisinden sarayda, sessiz, sakin bir ya\u015fam s\u00fcrmesi istenmi\u015fti ama o tam aksini yapt\u0131. G\u00f6steri\u015fli Cuma selaml\u0131klar\u0131, alaylarla Fatih<\/h1>\n\n\n\n<p>Camiine namaza gitmesi, Fatihin elbisesini ve kavu\u011funu giymek istemesi, Mustafa Kemal\u2019in deyimiyle \u201c Tantanal\u0131, debdebeli- gezintiler yapmas\u0131, saray hayat\u0131 ya\u015famas\u0131, sarayda yedeksubaylara var\u0131ncaya kadar \u2013 o tarihte yedeksubaylar sorunlar\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in bir dernek kurmu\u015flard\u0131- heyetleri kabul etmesi, onlar\u0131n \u015fikayetlerini dinlemesi ve onlarla birlikte a\u011flamas\u0131\u201d ve yabanc\u0131 \u00fclke temsilcileriyle ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131&#8230; Bu s\u00fcre\u00e7 s\u0131ras\u0131nda ilan edilen Cumhuriyet rejiminden ho\u015fnut kalmayan, ya da \u00e7\u0131karlar\u0131 zedelenenlerin birer iki\u015fer halifenin \u00e7evresinde toplanmaya ba\u015flamas\u0131 da dikkati \u00e7ekmekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">BASININ TUTUMU<\/h2>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Bu arada bas\u0131n da ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f, muhalifler daha Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra yay\u0131nlar\u0131yla kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; S\u0131ran\u0131n Saltanattan sonra hilafetin de kald\u0131r\u0131lmas\u0131na gelece\u011fini tahmin eden baz\u0131 gazetelerde hilafeti \u00f6ven yaz\u0131lar yay\u0131nlan\u0131yor, T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00fc\u00e7\u00fck bir devlet oldu\u011fu, bu k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hilafet makam\u0131n\u0131n \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclerek bu makama dokunulmamas\u0131 isteniyordu!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tan\u0131nm\u0131\u015f tarih\u00e7i Na\u015fit Hakk\u0131 Ulu\u011f \u201c Halifeli\u011fin Sonu \u201c adl\u0131 eserinde bu konuda \u015funlar\u0131 yazmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul gazetelerinin yay\u0131nlar\u0131 ile halifelik konusunu meydana koymu\u015f olmalar\u0131 tarihin&nbsp; garip bir cilvesidir. O g\u00fcn i\u00e7in halifelik m\u00fcessesinden yana olan Vatan, Tanin, Tasviri Efkar Gazeteleri bilmeyerek ve istemeyerek halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 zeminini haz\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Biz, \u0130stanbul gazeteleri bir g\u00fcnden fazla s\u00fcren bir yolculuktan sonra Ankara\u2019ya gelince ba\u015f s\u00fctunlardan ba\u015flayarak muhtelif k\u00f6\u015felerine serpi\u015ftirilmi\u015f olan, mulalif tahrik\u00e7i ve y\u0131k\u0131c\u0131 ne\u015friyattan i\u011freniyorduk. \u0130htiras ate\u015fi, g\u00f6n\u00fcllerden ta\u015fm\u0131\u015f, g\u00f6zleri b\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu yay\u0131nlar\u0131n hepsi birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce u\u00e7urumun kenar\u0131nda bulunan bir memleketi kurtaran \u201c B\u00fcy\u00fck \u0130nsan\u201d a kar\u015f\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; . . .&nbsp; 11 Ocak 1923 g\u00fcn\u00fc Tanin\u2019de H\u00fcseyin Cahit Yal\u00e7\u0131n\u2019\u0131n \u201c \u015eimdi de halifelik meselesi \u201c ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131 bu konuyu a\u011f\u0131r bi\u00e7imde ele alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mustafa Kemal bu yaz\u0131y\u0131 okuyunca \u015fu te\u015fhisi koymu\u015ftu: Cumhuriyetin ilan\u0131na kar\u015f\u0131 koyamayanlar, \u015fimdi halifelik makam\u0131n\u0131 ne olursa olsun tutabilmek gayretine ge\u00e7mi\u015flerdir. \u201c<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">BARDA\u011eI TA\u015eIRAN \u0130STEKLER<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife Abd\u00fclmecit\u2019in bu tutumu, bas\u0131nda da kendisine yanda\u015f bulmas\u0131, yanda\u015flar\u0131nda ele\u015ftiri her ge\u00e7en g\u00fcn dozunu biraz daha artt\u0131rmalar\u0131 halk aras\u0131nda \u201c Halife mi \u00fcst\u00fcn, TBMM mi ? \u201c \u015feklinde tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyor, d\u0131\u015fardan bak\u0131\u015fta T\u00fcrkiye de \u00e7ift ba\u015fl\u0131 bir y\u00f6netim mi var sorusuna yol a\u00e7\u0131yordu.&nbsp; T\u00fcrkiye bir iktidar kavgas\u0131na m\u0131 s\u00fcr\u00fcklenmek isteniyordu ?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife Abd\u00fclmecit, Ankara\u2019n\u0131n isteklerine uymad\u0131\u011f\u0131 gibi bu kez kendisi Ankara\u2019dan baz\u0131 taleplerde bulundu. Abd\u00fclmecit Ankara\u2019dan gelen devlet adamlar\u0131n\u0131n kendisini ziyaret etmeyi\u015finden yak\u0131n\u0131yor, kendisine ayr\u0131lan \u00f6dene\u011fin yetmedi\u011finden bahisle artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/strong>O s\u0131rada Mustafa Kemal, \u0130zmir\u2019de Harp oyunlar\u0131n\u0131 izlemekteydi. Halifenin bu istekleri Ba\u015fbakan \u0130smet (\u0130n\u00f6n\u00fc) Bey taraf\u0131ndan telgrafla kendisine iletilince k\u0131zm\u0131\u015f ve g\u00f6nderdi\u011fi mesajda&nbsp;\u201c Halifenin hayat ve ge\u00e7imini sa\u011flamak i\u00e7in T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6dene\u011finden herhalde daha a\u015fa\u011f\u0131 bir tahsisat yeter. Maksat debdebe ha\u015fmet de\u011fil, insanca ya\u015famak ve ge\u00e7inmekten ibarettir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u2018 Hilafet Hazinesinden \u2018 maksad\u0131n ne oldu\u011funu anlayamad\u0131m. Hilafetin hazinesi yoktur ve olamaz. B\u00f6yle bir hazine, dedelerinden miras kalm\u0131\u015f ise resmen ve a\u00e7\u0131k\u00e7a bilgi al\u0131narak bildirilmesini rica ederim\u201d demi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">\u0130ZM\u0130R\u2019DE KARAR VER\u0130LD\u0130<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bundan sonraki geli\u015fmeler i\u00e7in s\u00f6z\u00fc Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn yak\u0131n silah arkada\u015f\u0131 Kaz\u0131m \u00d6zalp\u2019a b\u0131rakal\u0131m. Kaz\u0131m \u00d6zalp o\u011flu taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan an\u0131lar\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c 24 Kas\u0131m 1923\u2019 de Hindistan\u2019daki M\u00fcsl\u00fcman \u0130smaililerin Reisi A\u011fa Han, Emir Ali ile birlikte \u0130smet Pa\u015fa\u2019ya bir mektup yazd\u0131 ve halifenin siyasi durumunun muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 istedi. Bu mektubun, \u0130smet Pa\u015fa\u2019n\u0131n eline ge\u00e7meden baz\u0131 \u0130stanbul gazetelerinde yay\u0131nlanm\u0131\u015f&nbsp;&nbsp; olmas\u0131, halifenin yabanc\u0131 \u00fclkelerden de m\u00fcttefikler arad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na neden oldu. \u0130stiklal Harbini b\u00fcy\u00fck bir fedakarl\u0131kla kazanm\u0131\u015f olan bir \u00fclkenin i\u00e7i\u015flerine d\u0131\u015far\u0131dan gelecek m\u00fcdahalelere hi\u00e7 tahamm\u00fcl\u00fc olamazd\u0131. Bu olaylar meclisin Cumhuriyet\u00e7i Mebuslar\u0131 aras\u0131nda tepkiler&nbsp; yarat\u0131yor, Mustafa Kemal\u2019in bekledi\u011fi havay\u0131 olgunla\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mustafa Kemal, 1924 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda d\u00fczenlenen harp oyunlar\u0131nda bulunmak \u00fczere \u0130zmir\u2019e gitmi\u015fti. Hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in en k\u0131sa zamanda te\u015febb\u00fcse ge\u00e7meye kesin kararl\u0131yd\u0131. \u0130zmir\u2019deyken \u0130smet Pa\u015fa\u2019dan bir telgraf ald\u0131. \u0130smet Pa\u015fa telgraf\u0131nda \u201c Halifenin tahsisat\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in resmen m\u00fcracaat etti\u011fini, konunun vekiller heyetince g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclece\u011fini\u201d bildiriyordu. Mustafa Kemal, bu telgrafta yaz\u0131lanlara \u00e7ok sinirlendi ve derhal \u015fu cevab\u0131 yollad\u0131:&nbsp; \u2018 Halife kendisinin ve makam\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu bilmeli ve bununla iktifa etmelidir. H\u00fck\u00fcmet\u00e7e ciddi ve esasl\u0131 tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131 rica ederim. \u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu cevab\u0131 al\u0131nca \u0130smet Pa\u015fa ile birlikte \u0130zmir\u2019e gittik. Harp oyunlar\u0131 nedeniyle ordunun b\u00fct\u00fcn komutanlar\u0131 oradayd\u0131lar. Mustafa Kemal Pa\u015fa Erkan\u0131 Harbiye Reisi ( Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 ) Fevzi Pa\u015fa, \u0130smet Pa\u015fa ve benimle bir toplant\u0131 yapt\u0131. \u201c Art\u0131k hilafeti kald\u0131rman\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015ftir\u201d dedi. Di\u011fer kumandanlarla da g\u00f6r\u00fc\u015ferek fikrini a\u00e7\u0131klad\u0131. Kaz\u0131m Karabekir Pa\u015fa Cumhur\u015fyetin ilan\u0131nda Ankara\u2019da de\u011fildi. \u0130stanbul\u2019da bulundu\u011fu s\u00fcre i\u00e7ersinde Rauf Bey\u2019le temaslar yapm\u0131\u015f ve ikisi beraber hilafeti destekler bir tav\u0131r tak\u0131nm\u0131\u015flard\u0131. Bu nedenle Mustafa Kemal, \u00f6zellikle Kaz\u0131m Karabekir Pa\u015faya kesin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmek istemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><u>MUSTAFA KEMAL\u2019E TEKL\u0130F<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Cumhurba\u015fkan\u0131 Mustafa Kemal, komutanlarla birlikte 23 \u015eubat 1924 g\u00fcn\u00fc Ankara\u2019ya d\u00f6nd\u00fckten sonra hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin yasa teklifi haz\u0131rlatt\u0131. Haz\u0131rlanan yasa teklifi Urfa Milletvekili \u015eeyh Saffet Efendi ve 50 arkada\u015f\u0131n\u0131n imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu ve halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131larak Osmanl\u0131 Hanedan\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3 Mart 1924 pazartesi g\u00fcn\u00fc Fethi Okyar ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan meclis konuyu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrken tart\u0131\u015fmalara sahne oldu. Hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek isteyen baz\u0131 milletvekilleri son \u00e7are olarak bu makam\u0131n korunmas\u0131n\u0131 istediler, \u201c Hilafet \u0130slamiyetin en y\u00fcksek merciidir. Bu makam bo\u015f kalamaz. Hi\u00e7 olmazsa Mu8stafa Kemal Pa\u015fa halife olsun \u201c dediler. Mustafa Kemal ise bu teklifi \u00e7ok anlams\u0131z buldu ve reddetti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Leht ve aleyhte konu\u015fmalardan sonra k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131kan Adliye Vekili (Adalet Bakan\u0131 ), \u0130zmir Milletvekili Seyit Bey \u201c Halifeli\u011fin \u015feriat\u00e7a niteli\u011fi\u201d konulu tarihi bir konu\u015fma yapt\u0131. Bu konu\u015fma muhalif Milletvekillerinden bir\u00e7o\u011funu ikna etti. H\u00fck\u00fcmetin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ise Ba\u015fbakan \u0130smet Pa\u015fa belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color has-medium-font-size wp-elements-19028df89155fd8f6d008e33ee1c824d\"><strong>RES\u0130M SANATI \u0130LE YAKINDAN \u0130LG\u0130LEN\u0130YORDU<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p>ABD\u00dcLMEC\u0130D EFEND\u0130, MUSTAFA KEMAL\u2019\u0130N ANADOLUYA GE\u00c7MES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N YAPTI\u011eI \u00c7A\u011eRIYI REDDETM\u0130\u015eT\u0130<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130SLAM <\/strong>D\u00fcnyas\u0131n\u0131n son halifesi ve Osmanl\u0131 veliaht\u0131 olan Abd\u00fclmecid Efendi 1868 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul\u2019da do\u011fdu. Sultan Abd\u00fclaziz\u2019in o\u011flu olan Abd\u00fclmecid Efendi \u00e7ocuklu\u011funda sarayda kapal\u0131 bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden yeterli bir \u00f6\u011fretim g\u00f6rmedi, ancak kendi kendini yeti\u015ftirip Frans\u0131zca ve Almanca \u00f6\u011frendi, musiki ve resme merak sard\u0131. 1908 y\u0131l\u0131nda II. Me\u015frutiyetin ilan\u0131ndan&nbsp; sonra daha rahat bir ya\u015fam s\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131. \u015eair, yazar ve ressamlarla yak\u0131ndan ilgilendi, onlarla dostluklar kurdu. \u00d6rne\u011fin maiyetinde g\u00f6rev yapan \u0130smail (Baykal) Bey\u2019in an\u0131lar\u0131nda belirtti\u011fine g\u00f6re \u00f6zellikle \u015fair Abd\u00fclhak Hamid\u2019e b\u00fcy\u00fck de\u011fer vermi\u015f, O\u2019nun S\u0131raselvi\u2019lerdeki evine s\u0131k s\u0131k giderek sohbetlerine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Yine Hamid\u2019in \u2018 Finten \u2018 adl\u0131 eseri Dar\u00fclbedayi\u2019de temsil edilirken izleyen Abd\u00fclmecid, \u00e7ok be\u011fendi\u011fi bu eserin yazar\u0131 onuruna Ba\u011flarba\u015f\u0131\u2019ndaki K\u00f6\u015fk\u00fcnde 40 ki\u015filik bir ziyafet vermi\u015f, ziyafet s\u0131ras\u0131nda alt\u0131ndan yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u2018Finten \u2018 yaz\u0131l\u0131 kravat i\u011fnelerini davetlilere da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7all\u0131 \u0130brahim, Fayheman, \u015eevket (Da\u011f), Hikmet (Onat), Nam\u0131k \u0130smail\u00a0 gibi ressamlarla da yak\u0131ndan g\u00f6r\u00fc\u015fen, bu arada Sami Pa\u015fa\u2019dan bir s\u00fcre resim dersi alan Abd\u00fclmecid Efendi, sanat\u00e7\u0131lar\u0131 koruyan tutumuyla tan\u0131nd\u0131. Amcas\u0131n\u0131n o\u011flu VI. Mehmed\u2019in tahta \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine veliaht oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">MUSTAFA KEMAL, ANADOLUYA \u00c7A\u011eIRIYOR<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Abd\u00fclmecid Efendi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Mustafa Kemal\u2019in 19 May\u0131s 1919\u2019da Samsun\u2019a \u00e7\u0131karak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 destekler g\u00f6r\u00fcn\u00fcmdeydi. En az\u0131ndan tutumu bu izlenimi vermekteydi. Bu y\u00fczden Mustafa Kemal 1920 y\u0131l\u0131nda y\u00fczba\u015f\u0131 ( sonralar\u0131 general ) Y\u00fcmn\u00fc (\u00dcresin) Beyi gizlice \u0130stanbul\u2019a g\u00f6nderdi. Y\u00fcmn\u00fc Bey, kendisiyle Dolmabah\u00e7e Saray\u0131ndaki odas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fen Abd\u00fclmecid Efendi\u2019ye Mustafa Kemal\u2019in \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 iletti. Yar\u0131m saat s\u00fcren g\u00f6r\u00fc\u015fmede Abd\u00fclmecid Efendi karar vermek i\u00e7in birka\u00e7 g\u00fcn izin istedi. Bu s\u00fcre i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015flerine \u00f6nem verdi\u011fi baz\u0131 ki\u015filerle konu\u015facak, karar\u0131n\u0131 daha sonra verecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Birka\u00e7 g\u00fcn sonra ki g\u00f6r\u00fc\u015fmede ise Abd\u00fclmecid Efendi, Anadolu\u2019ya gelemeyece\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131kl\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201c Anadoluya gitmeyi ve bu m\u00fccadeleye kat\u0131lmay\u0131 \u00e7ok isterdim. Fakat bu karar ve halin ailevi durumumuzda, yani hanedan\u0131n vaziyetinde nas\u0131l bir de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterece\u011fini, bunun millete ve memlekete faydal\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 sarahatle anlay\u0131ncaya kadar beklemenin tercihi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Abd\u00fclmecid Efendi, bu \u00e7a\u011fr\u0131ya olumlu cevap verseydi belki kaderi de\u011fi\u015fecekti. Ama o, Hanedan\u2019a ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131 tercih ederek kendi yolunu \u00e7izdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">HAL\u0130FE SE\u00c7\u0130L\u0130YOR<\/h2>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n zaferle sonu\u00e7lanmas\u0131ndan ve TBMM\u2019nin saltanat\u0131 kald\u0131rmas\u0131ndan sonra 18 Kas\u0131m 1922 g\u00fcn\u00fc halifeli\u011fe se\u00e7ilen Abd\u00fclmecid Efendi, 1,5 y\u0131la yak\u0131n s\u00fcre halife olarak kald\u0131. Cumhuriyetin ilan\u0131ndan bir s\u00fcre sonra&nbsp; 3 Mart 1924 \u2018te TBMM\u2019nin hilafeti kald\u0131rmas\u0131 ve Osmanl\u0131 Hanedan\u0131n\u0131n son mensuplar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcyle yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131 \u00fczerine \u0130svi\u00e7re\u2019ye gitti.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Abd\u00fclmecid efendi, halifeli\u011finin devam\u0131 konusunda \u0130slam \u00dclkelerinden bekledi\u011fi ilgiyi g\u00f6remedi. Daha sonra Fransa\u2019ya gitti ve 23 A\u011fustos 1944 g\u00fcn\u00fc Paris\u2019te \u00f6ld\u00fc. Cenazesi, k\u0131z\u0131 D\u00fcrr\u00fc\u015fehvar Sultan\u2019\u0131n giri\u015fimi ile 1954 y\u0131l\u0131nda Medine\u2019ye nakledilerek Harem-i \u015eerif\u2019te topra\u011fa verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Abd\u00fclmecid Efendi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 tablolar aras\u0131nda \u201c Sarayl\u0131 Han\u0131m \u201c\u00a0 \u201c Halil Edhem \u201c , \u201c Kendi Portresi \u201c , Sultan Abd\u00fclhamit\u2019in tahttan indirili\u015fini canland\u0131ran tablo \u201c ,\u00a0 \u201c Haremde Beethoven \u201c dikkati \u00e7eker. Abd\u00fclmecid Efendi, \u00e7evresindekilerin be\u011feni ve \u00f6vg\u00fc belirten s\u00f6zlerinden cesaret alarak tablolar\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Paris\u2019te a\u00e7\u0131lan bir sergiye g\u00f6ndermek istemi\u015f, ancak d\u00f6nemin padi\u015fah\u0131 II. Abd\u00fclhamit buna izin vermemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-vivid-red-background-color has-text-color has-background has-link-color has-medium-font-size wp-elements-e2f0c1ca23d4031747026331d5ee0098\"><strong>B\u0130R TABLONUN \u00d6YK\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife Abd\u00fclmecid\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 tablolar aras\u0131nda amcas\u0131 Sultan II. Abd\u00fclhamit\u2019in tahttan indirlme an\u0131n\u0131 belirleyen eserinde dikkat \u00e7eken bir nokta vard\u0131r. Tahttan indirilme karar\u0131n\u0131 tebli\u011f edecek olan heyeti Abd\u00fclhamit Efendi iki eli de paltosunun ceplerinde kabul etmi\u015f, heyetten Karasu Efendi de bir elini g\u00f6\u011fs\u00fcne sokmu\u015ftu. Bunlar Abd\u00fclmecid\u2019in hayalinden mi \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131, yoksa bir nedene mi dayan\u0131yordu ?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bunun cevab\u0131n\u0131 halife Abd\u00fclmecid \u015f\u00f6yle veriyordu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c Ben bu tabloyu yaparken \u00f6nce kendim Abd\u00fclhamit\u2019in y\u00fcz\u00fcn\u00fc canland\u0131rd\u0131m. Heyetin duru\u015f vaziyetine gelince eski milletvekillerinden Karasu Efendi\u2019yi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p sordum. Karasu Efendi, Abd\u00fclhamit\u2019in huzurunda nas\u0131l durdu\u011funu tarif ederken, bir elini g\u00f6\u011fs\u00fcne soktu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi zaman \u2018 Ni\u00e7in b\u00f6yle hareket ettiniz ? \u2018 dedi\u011fimde Karasu Efendi \u2018 Abd\u00fclhamit\u2019in iki eli paltosunun yan ceplerinde idi. \u0130yi at\u0131c\u0131 oldu\u011funu bildi\u011fimiz Padi\u015fah\u0131n iki cebinde tabanca olmas\u0131 ihtimaline kar\u015f\u0131\u00a0 bendenizde elimde tabanca tutuyormu\u015f hissini vererek bir nevi bu hareketinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek istedi\u011fimi ima etmek i\u00e7indi.\u2019 Dedi. Di\u011fer taraftan heyetteki Miralay Galip Beye de sordum. O da vaziyetini durarak tarif etti. Ve Esat Pa\u015fa\u2019n\u0131n da duru\u015funu anlatt\u0131. Ben de bu suretle tabloyu meydana getirdim.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"> KADINLARA 28, ERKEKLERE 50 YIL SONRA D\u00d6N\u00dc\u015e \u0130ZN\u0130 \u00c7IKTI<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Halife Abd\u00fclmecid ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n 4 Mart gecesi s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilmelerinden sonra sarayda kalan di\u011fer hanedan mensuplar\u0131na da 10 g\u00fcn s\u00fcre verilerek ayn\u0131 y\u00f6ntem uyguland\u0131. Avrupa Ekspresi, on g\u00fcn i\u00e7inde hanedan\u0131n bu ikinci derece mensuplar\u0131n\u0131 Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131d\u0131 ve saray bo\u015falt\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Son Osmanl\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye yeniden d\u00f6nmeleri i\u00e7in y\u0131llarca beklemeleri gerekti. 1952 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan yasayla hanedana mensup kad\u0131nlara, 1974 y\u0131l\u0131nda ise erkeklere d\u00f6n\u00fc\u015f izni verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ancak Abd\u00fclmecid Efendi ile birlikte yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan \u00f6zel katibi Salih Keramet Nigar, bu kadar uzun s\u00fcre beklemeden 1924 y\u0131l\u0131n\u0131n 14 Ekiminde \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fc. Salih Keramet Nigar, Robert Kolejde \u00f6\u011fretmen olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan, bu arada izinli say\u0131lm\u0131\u015f, yeni \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131 ba\u015flayaca\u011f\u0131 i\u00e7in de tekrar g\u00f6reve \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Durumu Abd\u00fclmecid Efendi\u2019ye anlatarak izin alan Salih Keramet Bey Cenevre Ba\u015fkonsoloslu\u011funa \u00e7a\u011fr\u0131larak elindeki \u2018s\u00fcrg\u00fcn \u2018 pasaportu al\u0131nd\u0131 ve yeni pasaport verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Salih Keramet Nigar, Abd\u00fclmecid Efendi \u00f6l\u00fcnceye kadar O\u2019nun \u0130stanbul\u2019daki i\u015fleriye me\u015fgul oldu. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden sonra da cenazesinin T\u00fcrkiye\u2019ye getirilmesi i\u00e7in \u00e7aba harcad\u0131. Gerekli izin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman Abd\u00fclmecid Medine\u2019de \u00e7oktan topra\u011fa verilmi\u015fti&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31 Ocak 2004 Ertan \u00dcnal &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; DOLMABAH\u00c7E SARAYI\u2019NDA SON GECE TBMM, \u201c Hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve Osmanl\u0131 Hanedan\u0131na mensup ki\u015filerin yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na \u201c ili\u015fkin yasay\u0131 3 Mart 1924 g\u00fcn\u00fc kabul etmi\u015f, karar \u0130stanbul Valisi Ali Haydar Bey taraf\u0131ndan halifeye bildirilmi\u015fti. Halife \u00f6nce karar\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 s\u00f6yleyerek direnmi\u015f, ancak gerekirse \u2018 zora \u2018 ba\u015fvurularak g\u00f6t\u00fcr\u00fclece\u011fi bildirilince kaderine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":100,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[107,104,110,109,108,106,105],"class_list":["post-99","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-107","tag-abdulmecid","tag-halifeligin-kaldirilmasi","tag-osmanli","tag-saray","tag-son-halife","tag-surgun"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II-150x150.jpg",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II-1185x800.jpg",1185,800,true],"post_slider_layout_portrait_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II.jpg",1185,1600,false],"post_slider_layout_square_large":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II-1185x1200.jpg",1185,1200,true],"post_slider_layout_landscape":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II-600x400.jpg",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II-600x900.jpg",600,900,true],"post_slider_layout_square":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II-600x600.jpg",600,600,true],"full":["http:\/\/www.ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Portrait_Caliph_Abdulmecid_II.jpg",1185,1600,false]},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions\/101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/100"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}